جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل می‌کنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگهای واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگهاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی میتونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگهای زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگتر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گل‌های خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگهای جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد می‌کنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگهای فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگهای زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقه سیاه و نرم شده. چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
ساقه‌ها خم میشن و می‌افتن!
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم میتونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد می‌کنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ رو گذاشتم توی آب. ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت می‌کنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گل‌های مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
Attachment
سلام مهندس جان
این گل زاموفیلیای من وقتی دام گلدونش رو عوض کردن این غده ازش بیرون موند اوایل خیلی سفت بود مثل سیب زمینی . اما الان بعد چند ماه به این شکل دراومده.اشکالی داره بنظرتون؟
و سوال دومم اینکه الان یه جوونه دیگه زده.جای دیگه ش . کود گرین نفشه آفریقایی و ماهی یکبار سه بیست هلندی میدم.نظرتون رو میخواستم بدونم.
سوال سومم این ساق های کوچیکش چند ماهه صلا تغییری نکردن همین اندازه هستن.چرا؟
خیلی خیلی ممنونم
Attachment
سلام مهندس جان
من یه گلدان زامیفولیا از یک از دوستانم گرفتم و گل متاسفانه حالش خوب نبود، گلدونش رو که خالی کردم چند شاخه از قایده پوسیده بود و فقط همین چند شاخه که در تصویر هست ریزومشون سالم بود، ولی هیچی ریشه دیگه نداشت و همه پوسیده بود و قسمتهایی از ریزوم هم نرم شده بود، من گلدون رو کوچک کردم و خاک رو عوض کردم، ولی زردی برگها و لوله شدنشون داره بیشتر میشه
چیکارش کنم؟ ساقه هایی هم که ریزوم نداشتن گذاشتم توی آب ، ریشه میده؟ ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام سعیده جان خوبی؟ شرایط ابیاری چطوره ؟ ببینید نورش کمه یکم نورش رو زیاد کنید خاکم ظاهرا خشکه ! بهتره خاکم با خشکی خاک سیراب کنید تا ریشه بزنه ! البته یه هورمون ریشه زای انرگیل ایتالیا از سایت دمبرگ تهیه کنید بهش بدید با ابیاری تا ریشه بزنه
خیلی ممنونم از پاسختون، نورش زیاده، موقع عکس گرفتن دیگه دم غروب بود 🙂 ، خاکشم خاک خوبیه و هر وقت خاکش خشک میشه کامل سیراب میکنم، البته دو هفته هست که توی این شرایطه، قبلا بیچاره اوضاع خوبی نداشته.
هورمون رو حتما سفارش میدم، ولی ضد قارچ نیاز نداره سفارش بدم؟ هورمون رو با آب قاطی کنم بهش بدم؟ و اینکه ساقه هایی که از دست رفته و توی آب گذاشتم ریشه دار میشه؟ به اونا که توی آبه هم هورمون بزنم؟
سلما سعیده جان خوبی؟ با هورمون یک ماه میتونید قلمه زاموفیلیا رو ریشه دارکنید… با کود کامل و اهن باید تغذیه کنید و سم کاپتان رو همراه با ابیاری بدید به گلتون تا جلوی پوسیدگی رو بگیره ! نور شدید هم بهش نخوره ! اینطوری درست میشه گلتون
سلام من یه قلمه زانیفولیا گرفتم که ۶ ماه هست توی لیوانیکبار مصرف کاغذی کاشته شده رود من کلدون کوچک پلاستیکی کاشتم و دیدم که ریزوم داره و مقدار کمی ریشه ولی توی این شش ماه جوانه نزده و برگهای قبلیش هم به حالت نیمه زرد هست چه کاری میتونم براش بکنم که پاجوش بزنه
سلام عزیزم خوبی؟ باید با کود اپارتمانی تقویت بشه تا سریعتر جوانه بیاد بالا ! اگع از اول هورمون ریشه زایی میزدید در عرض یک ماه ریشه و جوانه میزد.
Attachment
سلام جناب مهندس
مجدد مزاحمتون شدم. من یه زاموفیلیا دارم که با کود گرین دارم تغذیه اش میکنم و خداروشکر تو بهار سه تا ساقه خیلی خوب و کلفت داده. آلان از ته گلدونش کمی ریشه زده بیرون میخواستم گلدونش رو عوض کنم ولی دیدم انگار خاکی که توی گلدون هست با این چیزی که شما فرمودید فرق داره.
عکس خاکش رو میفرستم براتون.
به نظرتون این خاک هلندی هست؟
از همین خاک بریزم توی گلدون جدیدش یا همون خاک کاکتوس که شما فرمودید؟
اصلا گلدونش رو تعویض بکنم یا هنوز جا داره؟
درود برشما شاخه زاموفیلیا جوان بر اثر ضربه از ریشه آسیب دیده و سیاه شده قسمت سیاه رو کاملا جدا کردیم به صورت اریب و داخل آب قرار دادیم لطفا راهنمایی بفرمایید چون برگها رو به زردی رفته از طرفی خاک گلدانی که خریداری کردیم برگ هست برای زیباتر و پر پشت شدنش چه کاری لازمه از زحمات بی دریغ شما در پاسخگویی به سوالات صمیمانه سپاس گذارم
سلام روشنک جان خوبی؟ باید با کودهای فسفر بالا تغذیه کنید تا از کنارش پاجوش بزنه و پرپشت و زیبا بشه…
Attachment
سلام جناب مهندس
باز هم مزاحمتون شدم یه عکس از زاموفیلیام براتون میفرستم
این رو سه سالی هست تو این گلدون دارم گلدونش خیلی بزرگه ارتفاعش ۹۰ هست و ضلع دهانه اش ۲۵ سانت البته نصف گلدون از پوکه پرشده ولی با این حال حجم خاک زیادی برای پرشدن گلدون لازم داره که همین باعث میشه خاکهای زیری همیشه خیس بمونن این رو الان که خاک گلدونش رو عوض کردم فهمیدم چون دیدم با وجود اینکه ۱۰ روزی بود آب بهش نداده بودم و خاکهای رو تا ۳ بند انگشت خشک بود اما خاکهای زیرین و پوکه ها کاملا خیس بود
حالا سوالم اینه میشه از حجم خاکش کم کنم و بجاش پرلیت بریزم؟ واینکه پرلیت روی خاک بریزم باعث نمیشه رطوبت خاک بیشتر بمونه و برای زاموفیلیا که خشکی رو ترجیح میده بد نیست؟
ممنون که همیشه با صبر و مهربونی جواب میدید
سلام نسرین جان خوبی؟ دست به خاکش نزنید و بجاش با کود گرین اپارتمانی تغذیه برگی کنید ! و بقیش رو توی خاک بدید ! هردوهفته یبار این کارو بکنید تا یه تکونی بخوره و رشد کنه !
راستی جناب مهندس چرا این زاموفیلیای من غده نداشت یا اگر داشته خیلی کوچیک بوده من ندیدم فقط ریشه های آویزونش رو دیدم که به نظرم برای این ۷ تا شاخه بلند خیلی کم بود
سلام نسرین جان خوبی؟ باید با تغذیه مناسب پرورش بدید طوری که دارای غده بشه ! کودای پتاس و فسفر بالا باید داده بشه
سلام آقای مهندس
ببخشید من یک زاموفیلیا دارم حدود یازده دوزاده شاخه دارد و تقریبا هشت نه شاخه را توی خانه خودمون در آورده. چند سالی هست که دارمش. نزدیک عید دیدم یک شاخه اش دارد زرد می شود برش داشتم دیدم ریشه از زیرش بیرون زده. همان دم دمای عید نوروز بردمش دادم گلدانش را بزرگتر کردند (و مدام اصرار هم کردم که یک سایز بزرگتر و نه بیشتر) الان دوباره نزدیک پنج ماه شده دیدم یکی از شاخه دارد زرد می شود. دیدم ریشه از زیر گلدان درآمده. آن هم یک ریشه بلند در حد ۱۵ سانتی متر شکلش مثل هویج مثلا که یعنی مستقیم است و تقریبا ضخیم (در حد چند میلیمتر البته ضخامت هویج را ندارد :))) ) حالا مانده ام باز با این فاصله بروم گلدانش را بزرگ کنم؟
جدیدا از خودتان کودهای گرین را خریدم و یکبار نوبتشان بوده کود گل های آپارتمانی را دادم (کود گل های آپارتمانی و آهن-اسید هیومیک را از شما خریدم) از قبل کود فسفر پتاسیم هم دارم. الان روی قوطی کود گرین نوشته هیدروپونیک می شود مثلا ته گلدان را آب بریزیم و کود توی آن باشد و آنجوری رشد کند؟ یا مثلا بچینمش آن قسمت ریشه را؟
آخر یک گلدان حدود۲۳ -۲۴ سانتی برای خود گلدان که توی یک گلدان بلند نیم متری قرار گرفته برای جلوه کار.
پیشاپیش ممنونم از پاسخ و راهنمایی تون.
سلام صحرا جان خوبی؟ اون کود فسفر پتاسیم رو بدید باعث میشه رشدش بیشتر بشه عزیزم و دایما برگ جدید بده و گلدونش سالی دوبار عوض بشه :)کود گرین رو باید با اب حل کنید و ۱۵ روز یبار به گلتون بدید تا علاوه بر ریشه دهی زیاد شاهد شفافیت برگ و برگدهی تازه قد کشیدن برگ ها باشید ! اون کود فسفر پتاس رویکی دوبار بیشتر نمیدن ! الانم توصیه میشه با دوتا سایز بزرگتر عوض بشه..
Attachment
سلام وقت بخیر
زاموفیلیا رو یک سال پیش از طریق یک برگ تکثیر کردم بعد از ۹ ماه اولین شاخه رو جوانه زد ولی تعداد برگاش بیشتر از ۲ تا نمیشه و هر ماه یک شاخه جدید از کنارش رشد می کنه. چکار کنم شاخه هاش بلند بشه و برگ های بیشتری بده؟ در جای پرنور قرار داره و هر ماه هم مرتب کودهی می کنم.
سلام ناصر خوبی؟ ببین وقتی سایز گلدون نسبت به خود گیاه بزرگتر باشه همین مشکلات پیش میاد ! باید با تغذیه با کودای فسفر بالا گیاه رو تشویق به ریشه دهی کنید تا سریعتربرگ جدید بزنه !
Attachment
سلام
زاموفیلیای من تقریبا تو اسفند برگهاش لکه های قهوه میزد، گفتن قارچ داره و با قارچ کش کاپیتان سه بار آبیاری کردم و به برگهاش اسپری کردم. بعد خاک گیاه رو عوض کردم. دفعات بعدی که گیاه رو آبیاری میکردم بازم حالت برگها تغییر میکرد بخاطر همین من با فاصله زمانی بیشتر و با همون ترکیب آب و قارچ کش کاپیتان آبیاری میکردم.
بازم دیدم حالت برگها عوض میشه و ساقه ها دارن چروکتر میشن. از خاک درآوردم که دیدن کلا اینطوریه. نمیدونم مشکل کم آبی هست یا همچنان قارچ …
سلام نیلوفرجان خوبی؟ ببین همینطوری بذار توی ظرف اب یکی دوروز بمونه سرحال بشه دوباره ! و بعد مجدد بکار تا دیگه درست بشه ! تا زیر خاک خشک نشده اب ندید !