جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل می‌کنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اونها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگ‌های واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگ‌هاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی می‌تونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگ‌های زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگ‌تر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گلهای خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگ‌های جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد می‌کنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگ‌های فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگ‌های زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقه سیاه و نرم شده. چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
ساقه‌ها خم میشن و می‌افتن!
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم می‌تونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد می‌کنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ رو گذاشتم توی آب. ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت می‌کنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گلهای مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
Attachment
سلام اقای سجادی.وقتتون بخیر.این زامیفولیا رو من یه ساله دارم اصلا رشد نکرده و هیچ پاجوشی هم نزده.اخیرا یه ساقش برگاش خیلی داره کم رنگ میشه نگرانشم😔.هفته ای یه بار اب میدم بهش خیلی کم و چند باری هم کود گرین مخصوص گیاهان اپارتمانی دادم.گلدونش بلنده و زیر پنجره غربی هم هست.
سلام مینا جان خوبی؟ ببینید اینکه گلدون بلنده خودش یه مشکلیه چون ریشه باید ریشه باید رشد کنه و بزرگ بشه ، و شما باید الان تغذیه کنید باهمون کود گرین به طور مرتب تا رشد ریشه تسریع بشه و گیاه به زودی برگ تازه بزنه ! یکم هم خاک تازه روی خاک بریزید که بیاد بالاتر
یه دنیا ممنون از پاسخگویتون که انقدر همیشه با حوصله جواب میدید و تا الان بارها گل و گیاهای منو نجات دادید🌹
خواهش میکنم عزیزم.
سلام وقت بخیر.من بتازگی این گیاه رو برای دفترمحل کار خریدم.موقع خرید گلدانش رو عوض کردم و مقداری خاکبرگ و کوکوپیت به خاک گلدان اضافه شد.سوالم این هست که همون روز نباید چندبار آبیاری میکردم که خاکش شسته بشه؟ (همون کاری که برای بقیه گیاهان موقع اضافه کردن خاک تازه انجام میدهیم)
و اینکه آبیاری باید چگونه باشد؟در زمستان و تابستان با خشک شدن سطح خاک باید آبیاری انجام بشه؟
سلام زهرا جان خوبی؟ ببینید شما هفته ای یبار بیشتر نباید اینو اب بدید اون یبارم باید سیراب بشه کامل ! دو هفته یبارم باید با کود گلهای اپارتمانی گرین تغذیه بشه تا سریعتر برگ های تازه بزنه.
Attachment
سلام وقت بخیر گیاه ما از ساقه خم شده دو روز خونه نبودیم وقتی برگشتیم به این حالت در اومده بود و ساقش از داخل خالی شده امیدی به نجاتش هست ؟
سلام مهدی جان خوبی؟ ساقه بلند میشه همینطوری اویز میشه و باید خاک ریزید پاش یا کمی با بند ببندید
سلام خسته نباشید
من از این گیاه دارم ، ولی هرباری که یه شاخه جدید در می یاد شاخه قبلی می میره . نمی دونم چرا و همیشه بعد از یک ماه دوباره تکشاخه می شه .
این اتفاق تا الان دوبار انجام شده ، این بار آخرم شاخه جدید که داد برگاش مدت شاید پنج ماه باز نشد از هم ، و الان که یه کوچولو باز شده باز شاخه بزرگه همه برگاش به بیرون داره خم می شه .
مشکل از چیه ؟
ممنون
سلام شکوفه جان خوبی؟ هفته ای چقدر اب میدید ؟ نورش جطوره ؟ یه عکس ببدبد ببینم چطوره وضعش؟
سلام جناب مهندس سجادی عزیز
چند ماه قبل چند تا از برگ های زاموفیلیا را جهت تکثیر در کوکوپیت گذاشتم و هر وقت که خاک خشک می شد بهش آب می دادم الان در انتهای برگ ها غده تشکیل شده ولی یکی از اونها داره زرد میشه آیا باید به گلدان منتقل کنم و برای آنکه بقیه برگ ها زرد نشوند چه باید بکنم. در صورت انتقال به گلدان ایا لازمه با کود تغذیه بشه و آیا ترکیب اسید هومیک و کود سه بیست می تونه مفید باشه
سلام علی جان خوبی؟ اب زیاد بدید زرد میشه دیگه ! الان بهتره منتقل بشه به یه گلدون با سایز ۶ تا زرد نشه خاک هلندی هم براش بزنید تادرست بشه تغذیه یادتون نره ! البته بذارید کمی برگ بزنه بعد تغذیه کنید با کود گرین آپارتمانی البته.
سلام من ۲۰ شهریور برگ زاموفیلیا رو برای تکثیر کاشتم.ریشه و پیاز داده.اما جوونه نزده.نوع بلکش هم با پیاز خریدم اما جوونه نزده دلیلش چی میتونه باشه؟
سلام بهاره جان خوبی ریشه دهی اسونه ولی قسمت مهمش جوانه زنی هست که باید کمی بهش کود سه بیست رقیق شده بدید تا جون بگیره و برگ بزنه.
با سلام
منم کارشناس ارشد گل و گیاهان زینتی هستم و در این زمینه فعالیت میکنم و دارای تجربه کافی هستم
ایا امکان همکاری با شما هست
Attachment
سلام آقای مهندس. خیلیی ممنونم که وقت میذارید و پاسخ میدید. من یه زاموفیلیا دارم که تازه خریدم. جدیدا یه چیزی از ساقه اصلی در اومده که نمیدونم چیه. خیلی سرچ کردم که پاجوش ببینم ولی چیزی شبیه این عکس که براتون می فرستم ندیدم. لطفا بفرمایید که چیه؟ ممنون
سلام شیوا جان خوبی؟ این میتونه یه برگ تازه باشه که داره درمیاد باید صبر کنید کمی ببینید بزرگ تر میشه یا نه ! اگه شد پس بدونید برگ تازه هست.
Attachment
سلام وققتون بخیر ما این گل رو بیش از یک سال هست ک خریدیم اولش کلی ساقه داد ولی بعدش دونه دونه ساقه ها خشک شدن و برگا ریختن بعد اون هم دگ گل رشدی نکرد میشه بفرمایین چه کار کنیم دوباره رشد کنه؟؟
سلام
وقتی زاموفیلیام رو خریدم یه تک شاخه بود بعد تقریبا یک سال سه تا شاخه شد و گلدونش رو عوض کردم الان یه مشکلی که داره نوک بعضی از برگها کمی خم شده و حالت خشک مانندی پیدا کرده بعضی برگ ها هم کمی روبه زردی رفته مخصوصا توی همون شاخه ای که از اول بوده
به نظرتون ممکنه از تهویه باشه چون خیلی وقته پنجره رو باز نکردم
ممنون
سلام امین جان خوبی؟ تهویه نیاز نیست اگه باشه هم بد نیست ! ولی بیشتر ابیاری رو باید مراقب باشید که کم و زیاد نشه ! با کود فسفر بالا هم تغذیه کنید تا شاخه ها و بچه هاش بیشتر بشن
سلام
ممنون از توضیحات خوبتون من هفته ای یک بار آب میدم و روی خاک کاملا خشک شده به نظر شما خوبه ؟برای کود هم از کود گرین مخصوص کاکتوس که برای کاکتوس هام استفاده میکنم به زاموفیلیا هم میدم اگر همین کود خوبه که هیچ اگر باید کود خاصی بدم اگر اسم کود رو بفرمایید ممنون میشم.
سلام امین جان خوبی؟ ببینید کود گرین اپارتمانی من بهش دادم عالی جواب گرفتم ! کاکتوس رو تست نکردم روی زامو تاحالا ! ابیاری رو سعی کنید ۵ شنبه ها همیشه انجام بدید همین براش کافیه.
سلام آقای مهندس
۶ ماه پیش زاموفلیاخریدم ۲ ساقه داشت ۳ ماهه یک ساقه جدید زده که ۳۰ سانت بلند تر از قبلی ها هست وبرگاش هم در اومده امروز متوجه شدم ساقه قبلیها برگاش دارن زرد میشن تو اتاق محل کارم هست پاییز و زمستان اصلا نور ندارم.
سلام خوبی افسانه جان؟ چقدر اب مدید بهش؟