جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل می‌کنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگ‌های واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگ‌هاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی می‌تونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگ‌های زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگ‌تر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گلهای خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو میگیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگ‌های جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد می‌کنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگ‌های فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگ‌های زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقه سیاه و نرم شده. چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
ساقه‌ها خم میشن و می‌افتن!
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم می‌تونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد می‌کنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ رو گذاشتم توی آب. ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت می‌کنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گلهای مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
سلام روزتون بخیر
زموفیلیا ی من دو هفته است ساقه هاش کج شدن اول فکر کردم سنگینی کرده ولی دیدم ساقه هاش نرم شدن و کج میشن. سه تا گلدون دارم ازش که هر سه این مشکل و پیدا کردن نور خونه شمالی هست ابیاری هم کم . مشکل ش چی هست؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ نورش کمه ، ابیاری هم باید با خشکی خاک انجام بشه ابیاری کم باعث ضعف گیاه میشه ! تا گلتون خشک شد خاکش ریع سیراب کنید
ممنونم از پاسخ صبورانه تون . یه سوال دیگه هم داشتم دو تا گلدون سانسوریا دارم یکی ابلغ یکی معمولی هر دو تقریبا از یکی دو ماه پیش برگهاشون شل شدن و کج شدن . به خاطر لک های روی برگها حدس زدم قارچ باشه از گلدون دراوردم یه بخشهایی از ریشه سفیدک زده بود اونهارو روجدا کردم و خاکش هم عوض کردم الان مقداری بهتر شدن و لی هنوز بعضی از برگها کج هستن . چی کار کنم؟
نور شمالی دارن و ابیاری شون هم تقریبا ده روز یکبار . می ترسم زیاد ابیاری کنم . البته توی اواخر زمستون هم یک بار کود پودریِ بیست بیست دادم و دیگه ندادم چون شنیدم کود خوبی نیست.
ببنیید اب کمه با این گرما ، گیاه زبون نداره بگه منو اب بده تشنمه که :))))
بهتره با خشکی خاک اب بدید و تغذیه هم با کودای دارای اسیدهیومیک بکنید
سلام عزیزم خوبی شما؟ ابیاری چطوره؟ چقدر اب میدید بهش درکل؟
سلام آقای سجادی وقت بخیر
دو برگ زاموفیلیا رو یکماه پیش در یک اتاق تاریک و دور از نور رو برای تکثیر داخل گلدان سایز شش کاشتم، یک سطل ماستم؟! هم گذاشتم روش تا رطوبتش حفظ بشه. شکر خدا الان ریشه زده. حالا چکار کنم؟
سلام. ممنون بابت مطالب مفیدتون. من گیاه زاموفیلیا دارم خیلی شاخه هاش مرتفع میشه. یعنی هر بار که شاخه جدیدی ایجاد میشه تا ۴۰ یا ۵۰ سانت ارتفاع میگیره. دلیلش چیه؟ چکار کنم اینقد بلند نشن؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید یه بخشش طبیعی هست کلا تا ۸۰ سانت هم میرسه ولی مهم اینه که قطر ساقه زیاد باشه بتونه نگه داره وزن خودشو ، نورشو زیاد کنید کنار شیشه بذارید تا مشکل برطرف بشه
سلام حالتون خوبه استاد گرانقدر و عزیزناک
ی زاموفیلیا خریدم خراب دراومد ی شاخش افتاد از پایین ساقش پوسیده بود ی شاخشم برگاش زرد شد ولی پیازشو نگاه انداختم پوسیده نبود چنتا ریشش پوسیده بود فقط، برگارو جدا کردم داخل آب ریشه دار میشه؟؟چون من با آب راحتترم پیازشم تو خاکه آبیاریش میکنم…
سلام خوبی شما؟ بله برگ که ریشه دار میشه فقط اون پیاز رو هم دوباره بکارید توی خاک تازه یه سم قارجکش بهش بزنید اب بدید تا دوباره ریشه کنه و ساقه جدید بده
سپاس فراوان🙏🙏
باسلام وخسته نباشید خدمت شما ،
امروز دیدم ۲تا از شاخه های زاموفیلیا که دارم از ته پوسیده شده ولی بقیه ساقه و برگاش سالمه و اثری از خرابی توشون نیست، واسه آبیاری هم همیشه با خلال دندون تست میکردم ببینم خاکش خشکه یا نه بعد آب مونده بهش میدادم، نمیدونم چرا ایجور شده.
به نظرتون چه کار کنم تا بقیه ساقه که سالمه رو نجات بدم؟
لطفا راهنماییم کنید. 🙏🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻
در ضمن پیازش و بقیه ساقه ها سالمن، فقط چند تا ریشه پوسیده بود که جداشون کردم.
هرجاش پوسیده بکنید بندازید دور بقیه رو بکارید …
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید اونایی که پوسیدن رو جدا و معدوم کنید و با یه سم قارچکش مثه کاپتان خاک رو ضدعفونی کنید و نور زیاد و ابیاری متناسب با خشکی خاک بشه ! یعنی با خشکی خاک اب بدید سیراب بشه این کارو بکنید دیگه این داستان ادامه دار نمیشه
Attachment
سلام و وقت بخیر، تشکر بابت مطالب خوبتون و وقتی که میگذارید، توی گلدون زامفولیای من ازین قارچ ها درومده، اینا چی هستن?آیا باید نگرانشون باشم?
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید اینا قارچهای مضر برای گیاه شما نیستن بذراید بمونن یه همزیستی با ریشه برقرار میکنن و برای گیاه خوبه .. ولی خیلی بامزن :)))))
😄😄اره واقعا بامزه هستن، پس میذارم به حیاتشون ادامه بدن😊 ممنون از راهنماییتون
Attachment
سلام وقتتون بخیر و ممنون از وقتی که میگذارید، این قارچا تو گلدون زامفولیای من درومده، باید نگرانشون باشم?
سلام . من می خوام از فروشگاهتون یه کود فسفر بالا برای گلدون زاموفیلیام بخرم . میشه بگین چی بخرم؟
سلام عزیز خوبی شما؟ کود گلهای اپارتمانی گرین براش تهیه کنید برای این گیاه عالی جواب داده..
Attachment
سلام آقای مهندس سجادی،
زاموفیلیای ما حالش خیلی بده! به دادش برسید! نمیدونم چرا اینطور شده. محل نگهداریش تو شرکته نمیدونم شاید تو تعطیلات محیط خیلی گرم شده که اینطور شده. چه کاری از دستمون برمیاد؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ اب زیاد بهش ندید ! بذارید با خشکی خاک اب بدید و قبل از ابیاری انگشت کنید توی خاک بعد اب بدید. یه کود گرین اپارتمانی هم بهش بدید تا سریعتر رشد کنه
Attachment
سلام و وقت شما خوش، آقای مهندس این کود رو خریدم برای گل، ولی توی موارد مصرفش بیشتر برای درخت های میوه نوشته و در مورد آخر نوشته گل های زینتی، نمیدونم آیا میتونم برای گل های آپارتمانی ازش استفاده کنم یا نه? ممنون از وقتی که میگذارید🌷
سلام عزیزم خوبی شما؟ بله میشه استفاده کرد فقط به ارکیده ها و انتوریوم ها ندین یه وقت !
ممنون ازتون🌷