جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل میکنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگهای واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگهاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی میتونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگهای زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگتر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گل‌های خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگهای جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد میکنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگهای فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگهای زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقه سیاه و نرم شده. چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
ساقه‌ها خم میشن و می‌افتن!
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم میتونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد میکنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ رو گذاشتم توی آب. ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت میکنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گل‌های مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
سلام مهندس وقتتون بخیر
تو گلدون ما تعداد زیادی کرم های سفید هستش ایا خطری داره برای این گیاه و اگر داره چطور از بین ببریم
ممنون
سلام عزیزم خوبی شما؟ بله خطر داره و ریشه هارو میخورن !بهتره سم سوین بزنید توی خاک تا همشونو از بین ببره
با سلام ، زامو فیلیا من ۶۰ سانت قدش هست و۷ شاخه داره، هروقت خاکش خشک میشه آبش میدم، قبلا خاکش شپشک خاکی داشت ریشه هاش پوسیده بودن ولی غده اش سالم بود خاکش رو عوض کردم، الان چند ماهه که ساقه هاش چروک هستن واضافه هم نمیشه چکارش کنم
سلام عزیزم خوبی شما؟ سایز گلدون چطوره؟ تغذیه میدید بهش؟ هرچی گلدون بهش بزرگتر باشه رشدش کمتره و تاخیر میوفته ! ولی بهتره باکودای فسفر بالا تغذیه کنید تا سریعتر به رشدعادی برگرده..
سلام زامو فیلیای من ساقه هاش چروک شدن ، چکار کنم از بین نره
سلام اقای مهندس خسته نباشید،برای کود زامیفولیا فرموردید کود گل دهی خوبه منظورتون ۱۲ ۱۲ ۳۶ هست؟ کود سه بیست چطوره؟دوست دارم زامیفولیام پاجوش بزنه چه کودی خوبه بهش بدم ،ممنون
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید عزیز جاان کود ده سی بیست براش بهتره نیاز به فسفر و پتاس بیشتری داره ! کود گلدهی این فرمول رو داره ! اگه میخاید پاجوش بزنه باید با این کود فسفر بالا تغذیهه کنید
سلام
گیاه زاموفیلیا در سال چقدر رشد میکنه؟ گیاه من از پارسال اواخر بهار که خریدمش تا آخر اسفند فقط یه شاخه بود بعد یه جونه زد و خیلی سریع واقعا سریع کمتر از یک ماه یه شاخه ی کامل شد حالا دیگه امکان زدن جونه دیگه داره یا باید صبر کنم یکسال دیگه بگذره؟
گیاه رو سمت پنجره ی جنوبی نزدیک به نور آفتاب گذاشتم اما زیبایی گیاه قابل دیدن نیست اگر بزارم تو اتاقی که شمالی هست و فقط روشنه ولی نور آفتاب نداره رشدش کند تر میشه؟
برای کود دهی از کود گیرین که به کاکتوس ها میدم به اینهم میدم فایده داره یا نه
ممنون از شما
سلام عزیزم خوبی شما؟ باید صبر کنید رشدش متوسطه ، ضمنا سایز گلدون بزرگ باشه رشدش به تاخیر میوفته ، با تغذیه با کود کامل گرین میتونید رشدش رو زیاد کنید و برگهای زیادی بده بهتون..
سلام روز شما به خیر .خواستم اگه ممکنه بابت گل زاموفیلیام از شما راهنمایی بگیرم.توی ۶ ماه گذشته که این گل به دستم رسیده .پاجوش زد و بزرگ شد .اما چند وقت پیش هزار پا داشت که سم مایع دادم و هزارپا تموم شد اما الان یک ماهه دو برگ کوچکترش زرد شد و خشک شد و پاجوش هم قهوه ای و چروکیده.ضمنا ساقه ها خم شده و برگها به پشت لوله شده.آبیاریش هفته ای یک بار و یک فنجان کوچکه.خیلی نگران گلم هستم.اگه ممکنه راهنمایی بفرمایید.علت چیه و چه باید کرد
سلام عزیزم خوبی شما؟ ابیاری کمه باید اب بدید به خوبی تا سیراب بشه ، بین دو اب باید خاک خشک بشه بعد طوری اب بدید که قشنگ از زیرش اب بیاد بیرون کمی و دور تا دور خاک خیس بشه !
سلام روز بخیر گل زاموفیلیا من بعد ازچند روز از خریدنش برگ هاش یکی یکی تغییر حالت داد چین پیدا کردعلتش چی میتونه باشه
سلام عزیزم خوبی شما؟ ابیاری چطوره؟ نور و عکس هم نشون بدید…
سلام. وقت بخیر. من ۴ سال پیش یک زاموفیلیا ۳ شاخه ای تو گلدون کوچیک هدیه گرفتم. باهربار اضافه کردن شاخه یک شاخه قدیمی تر خشک میشد یعنی همیشه گل ۳ شاخه ای میموند. ریشه ها از زیر گلدون زده بود بیرون. بردمش گلخونه برام گلدونشو یک سایز بزرگ کردن. بعدش همه شاحه هاش خشک شد. ک یکی از شاخه ها تا نصفش زنده موند. تا الان ک دوسال میگذره تازه یک شاخه زده ک باز شاخه قدیمی داره خشک میشه. چکار کنم پرپشت بشه گلم.
ببخشید طولانی شد.
سلام عزیزم خوبی شما؟ برگ دادن این گل مستلزم ریشه زدن جدیده ! این موقع ها معمولا تغذیه میکنن با کودای فسفر بالا تا مجبور به ریشه زدن جدید و درنتیجه برگ دادن بشه
سلام . من ۶ ماهه زاموفیلیا خریدم . تا حالا هیچ رشدی نکرده . چرا؟ خونمون نور نداره
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببنیید سایز گلدون بزرگ باشه رشد به تاخیر میوفته ، باید با کودای فسفر بالا تغذیه کنید تا رشد ریشه و درنتیجه رشد برگ تحریک بشه تا مشکل برطرف بشه
از سایتتون کود گرین خریدم دادم بهش. کود فسفر بالا چی بخرم؟
کودای گلدهی بنفشه افریقایی معمولا فسفر بالا هستند
سلام.
من عید ۹۷ یه گلدون زامفولیا خریدم که ده تا برگ داشت و یه شاخه .. الان یه ساله هیچ رشدی نکرده گلدونش رو هم عوض کردم یه بار پاجوش زد به ده سانت نرسیده پاجوش پوسید و خراب شد ..امسال عید دوباره یه پاجوش زده ولی هنوز برگ نداده. چی کار کننم که رشد کنه و حداقل یه برگ به برگهاش اضافه بشه؟؟
سلام خوبی شما؟ سایز گلدون رو وقتی بزرگ میکنید این اتفاقا براش میوفته ! پس بهتره سایز رو دست نزنید و با دادن کودای کامل و بهتره فسفر بالا مجبور به ریشه دهی و درنتیجه برگدهی بکنید