جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل میکنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگ‌های واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگهاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری میخواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی میتونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگ‌های زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگ‌تر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گل‌های خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگ‌های جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد میکنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگ‌های فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری میخواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگ‌های زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقهٔ زامیفولیا سیاه و نرم شده، چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
چرا ساقه‌های زامیفولیا خم میشه و می‌افته؟
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم میتونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد میکنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ زامیفولیا توی آب ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت میکنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گل‌های مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
خیلی ممنون از راهنماییتون حتما براش کود تهیه می کنم.
سلام آقای سجادی، خسته نباشین
من قبلا تو این صفحه درباره مشکلات بونسام براتون پیام گذاشته بودم، با راهنمایی های شما ی چند وقتی بود که حالش خیلی خوب شده بود و برگاشم نمیریخت، اما با شروع فصل سرما دوباره ریزش برگاش شروع شده، من گلدونمو به خاطر نور گرفتن نزدیک پنجره گذاشتم اما چون دیدم هوا خیلی سرد شده جاشو تغییر دادم و آوردمش ی جای گرمتر،به نظرتون ریزشش به خاطر سرماست؟
سلام خوبی شما؟ ببینید شما بونسایتون نارون بود یا فیکوس؟ در مورد نارون خزون طبیعی هستش ولی در مورد فیکوس هم به نوعی طبیعیه و با کم شدن نور گیاه میخواد کمبود اون رو جبران کنه البته فیکوس به اختلافات دما هم حساسه و به اونم واکنش میده شما فقط جای گلت رو عوض نکن اگه فیکوس هستش و بزاری یه جای روشن بدون نوسانات دما. اینطوری طبق شرایط جدید دوباره برگ میده
Attachment
سلام. ممنونم از مطالب مفید سایتتون. من یه زاموفیلیا دارم که تقریبا هر ۱۰ روز با خشک شدن خاکش بهش اب میدم. خاکشم کوکوپیته. تازگی چندتا از برگ هاش لکه سفید زدن و بعدش از وسط لکه قهوه ای میشن. عکسو براتون فرستادم. ممنون میشم کمک کنید.
سلام خوبی شما؟ ببین روی برگها اب میریزی؟ خیلی کم بهش اب میدی!! هر جمعه یا هفته یبار بهش اب بدید اونم سیرابش کنید..گفتیم مقاومه نگفتیم مصنوعیه که!!
ممنون. اره چند بار روی برگاش اب ریخته شده. ممنون از راهنماییتون. پس هفته ای یکبار اب میدم بدون خیس شدن برگ ها. بازم ممنون.
ابتون املاح داره! یه دستمال مرطوب کنید یکم سرکه بهش بزنید برگها رو تمیز کنید تا املاح بره ابیاری رو بیشتر کنید تا هفته ای یبار سیراب..کودهم حتما بهش بدید دو هفته ماهی یبار
سلام.خسته نباشید
گل زاموفیلای من نوگ برگاش زرد شده و بعضی از برگهاش هم کاملا خشک شده.
قد این گل حدودا ۱۰ سانته.خاکشم زهکشی مناسبی داره.۱ماه قبلم بهش اب دادم.با آب بارون هم همیشه اب میدم
فک کنم جوابمو گرفتم.باید بیشتر اب بدم
لطفا معرفی گیاه cardboad palm رو هم تو سایتتون بذارید . گل فوقالعاده ایه
من یه زاموفیلیا دارم برگای پایینش زرد میشه و میریزه نمیدونم چیکار کنم. فکر کردم از آب زیاده آبیاریش رو کمتر کردم قبلا هفته ای یه بار میدادم الان کردم ۱۰ روز. باز یه برگش زرد شده
سلام خوبی شما؟ تو این فصل ده روز یبار اب بدید یه کود آهن هم بهش بدید جتما این زردی واسه کمبود کود هم هستش
سلام خسته نباشید منم گل زاموفیلیام برگاش زرد شده به طوری که کم کم کل شاخه زرد میشه وخشک میشه یک شاخه ش کاملا از بین رفت دومی هم زرد شده و داره خراب میشه.نمیدونم مشکل از کجاست.البته شاخه های جدیدش اینطورن.کود هم تا به حال ندادم
سلام حمید جان خوبی شما؟ نحوه ی نگهداریت رو بهم بگو…درضمن این خاکت واسه این افتضاحه، با اب جوشیده یا اب مقطر اب بده این شوره ها رو بشوره ببره پایین یا میتونید خاک گلتو عوض کن.این شوره ها باعث زردی برگها میشه ها!!!از ما گفتن بود
Attachment
اینم عکسشه
سلام ، تشکر از شما ، این گل رو دو ساله که دارم ، خیلی خوب و سرزنده بود ،بهش کم آب میدم تقریبا دو هفته یه بار ،نور زیادی هم بهش نمیخوره از پنجره فاصله داره اما خونمون نورگیر داره، چند وقته شروع کرده به زرد شدن، اول یه ساقه کوچیک و تازه ش زرد شد و مرد،حالا این یکی زرد شد.دو هفته ی پیش بردمش مزرعه گل گفت آب کم میدی ،خاکشم عوض کرد،خاک قبلیش کوکوپیت بود،
سلام خوبی عزیزم؟ ببین مگه میخواستی ازش حرف بکشی که دو هفته یبار به اب میدادی؟؟ابش رو بکن هفته ای یبار تا دیگه زرد نکنه خیلی هم خوب…اون طرف هم یه پولی ازت گرفت واست خاک عوض کرد…عجب ادمی بوده
قربونت ، متشکرم از بذل توجه شما، پس مشکلش اب ندادن و خاک بود! خاکشو عوض کنم یا نه؟ اون ساقه زرد را قیچی کنم یا باشه؟
اون ساقه زرده رو بزار کامل زرد بشه بعد از ته بکنش روی خاک نگاه ک ببین شوره جمع نشده باشه اگه جمع شده خودش یه پروسه دیگست.!!
سلام، آره خاکش شوره داره ، دستور بفرمایید چه کنم؟
سلام خاک گلدون رو عوض کنید یا اینکه موقع ابیاری بگیرید توی سینک و گلتون رو غرقاب کنید تا نمکها به مرور شسته بشن از زیر بریزه بیرون تو اب ابیاری چند قطره سرکه سیب هم بزن ولی اسید هیومیک خیلی بهتره تا نمکها رو بشوره ببره بیرون این نمکها شور میکنه اب رو و گلتون هرچی اب میخوره با تشنه هستش.