جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل می‌کنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگهای واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگ‌هاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی میتونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگهای زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگ‌تر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گلهای خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگهای جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد می‌کنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگهای فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگهای زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقه سیاه و نرم شده. چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
ساقه‌ها خم میشن و می‌افتن!
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم میتونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد می‌کنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ رو گذاشتم توی آب. ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت می‌کنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گلهای مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
سلام عزیزم . کود گرین واسه همه گلدونا مناسبه؟ من برای بهتر شدن گلدونام بهتره چه کودی بدم بهشون؟کود آهن رو چند وقت یکبار بدم بهشون؟ اگه ممکنه واسه درخت خرمالو و نارنج و اقاقیام بگین ممنونم
سلام عزیزم خوبی شما؟ کود گرین فرمولاسیون تخصصی داره و مخصوص اکثر گلها تولید میشه . نوع آپارتمانیش عمومی تره میتونید به همه بدید ولی کاکتوس ،ا رکیده انتوریوم و بنفشه و غیره مخصوص خودشون دارن
با سلام و خسته نباشید…
من یه زامفولیا دارم که الان نزدیک به ۶ ماهی هست که تمام شرایط رو براش مهیا کردم اما اصلا هیچ رشدی نداره.. کود ۲۰-۲۰ هم دادم.. زهکشی عالیی داره جاشم هم نسبتا گرمه و نورشم متوسط به بالا و غیر مستقیم.. نه رشد داره و نه جوانه جدید…
سلام عزیزم خوبی شما؟ سایز گلدون بزرگه؟ اگه بزرگ باشه رشد گیاه به تاخیر میوفته ! با کود سه بیست نباید تغذیه کنید باید با کدای گلدهی و یا کاکتوس تغذیه کنید
سلام
من یک گلدون زاموفیلیا دارم که حدود ۱ ماه هست که خریداری کردم، امروز بعد از سه چهار روز که خونه نبودم اومدم دیدم یکی از برگهای پایینیش زرد شده، روی یکی از ساقه ها هم لکه های سیاه هست که من قبلا ندیده بودم البته سرچ که کردم تو عکسهای زیادی از این گیاه این لکه ها رو دیدم اما مطمئن نیستم قارچ نگرفته باشه، من ده روز پیش بهش آب داده بودم الان که دیدم اینطور شده بهش قارچ کش دادم، البته هیچوقت آب از ته گلدون خارج نمیشه نمیدونم چرا با اینکه سوراخ ته گلدون باز هست، در ضمن یکی از غده های سیب زمینی مانند این گیاه هم از خاک بیرون زده این مشکلی ایجاد نمیکنه؟
ببخشید خیلی طولانی شد
ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام عزیزم خوبی شما؟ ابتون کم هست ده روز یبار خیلی کمه واقعا ! بهتره اول سیرابش کنید ! باید اب بدید سیراب بشه و از زیر گلدون بیاد بیرون تا سیراب بشه وگرنه همین زردی و سیاهی ادامه دار خواهد بود ! اون غده ریشه هست و طوریش نمیشه.
سلام ممنون از مطالبتون،
من چند ساله که یک گیاه زاموفیلیا دارم اما ساقه هاش باریک هستن و استقامت ندارن و خیل آویزون شدن و مجبور شدم با طناب ببندمشون تا صاف بایستن. چکار کنم بهتر بشه؟
هر روز میارمش جلوی پنجره تا آفتاب بخوره و ده روز یک بار آب میدم اما نه تا اندازه ای که از زیر گلدون خارج بشه.
سلام عزیزم خوبی شما؟ نورش رو زیاد کنید تا ساقه های جدید سفت بشن و محکم بتونن وایسن ! اب هم خیلی کم میدید ، یکی از دلایلش همینه باید بین دو ابیاری خاکش خشک بشه و بعد اب بدید ! هفته ای یبار باید کامل سیراب بشه ، نه ده روز یبار.
سلام اقای سجادی خوبید.
من دوتا زاموفیلیا دارم یکیش خیلی سرحال هست اما اون یکی نه.
برگاش خیلی نازک هستند و حالت چرمی خودشون از دست دادند چروکیده و کج و کوله هم شدند در صورتی که برگای اون یکی گلم کاملا کلفت و و چرمی و صاف و براق هست.
چیکارش کنم.
کود چند وقت یه بار بدم؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ چقدر اب میدید؟ اگه کم اب میدید باید هفته ای یبار خوب سیراب بشه ! یا ترجیحا بین دو اب باید خاکش خشک بشه ! خوب سیراب کنید تا برگها دوباره چرمی بشن.
سلام. روزتون بخیر. من تقریبا یک ساله یه گل کوچیک زاموفیلیا گرفتم دوتا شاخه کوچیک داره همه چیشم خوبه و سرحاله. منتها مساله اینه که از اون موقع تا حالا هیچ رشدی نداشته حتی یک ذره!
کود آهن دار و کود گلدهی هر چند وقت یکبار بهش میدم تقریبا هفته ای یکبار هم بهش آب میدم. چرا رشد نمیکنه به نظر شما؟
یه چیز دیگه اینکه خاکش خاک برگ هست. این میتونه تو رشد نکردنش اثر داشته باشه؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید باید یکم صبر کنید چون شاید سایز گلدون بهش بزرگ باشه و رشدش رو به تاخیر میندازه ، باید با کودهای فسفر بالا و گلدهی رشد ریشه رو زیاد کنید تا سریعتر بهتون برگ بزنه
سلام روزتون بخیر .منم عاشق گل وگیاه هستم ولی چون نور خونه کم هستش هرچی میگیرم خراب میشن یا رشد شون خوب نیست .پنجره روبه شمالی هستش وشیشه ها رفلکس.لطف میکنید چند گیاه مقاوم بااین شرایط بهم معرفی کنید .زاموفیلیا وپتوس رو دارم
سلام عزیزم خوبی شما؟ توی بخش گلهای مناسب نور کم دربارش نوشتیم.
میشه سوال منم جواب بدین لطفا؟!
با سلام من یک زمین ۱۰۰۰ متری ( ۲۰*۵۰) دارم که کاربری باغ و ویلا دارد ولی آب و خاک آن شور است می خواستم ببینم از چه نوع درخت و گیاهی می توانم در آن استفاده کنم با تشکر
با سلام دوست عزیز من منتظر پاسخم ممنون میشم اگه راه نمایی کنید و پاسخ را برایم ایمل کنید با تشکر
سلام ببنیید بهتره از درختان پسته استفاده کنید یا از گل گاوزبان در سالهای اول که خاک رو از شوری اصلاح میکنن و بعد میتونیدسالای بعد توش شبدر یا یونجه بکارید خاک اصلاح بشه و بعد محصول مرود نظر رو بکارید.
سلام خسته نباشین من دوتا گلدون زامفولیا دارم که هردو خیلی خوب و سرحال بودن و تقریبا ازهر دوشون به یک روش نگهداری و مراقبت کردم یکی از گلدون هام که رشتش خیلی خوب و سریع بود الان شروع کرده به زرد شدن دوتا از شاخه هایی جدیدش که ساقه هایی بلدنی هم داره از بالا زد و تقریبا سوخته دلیلش چیه ؟
تقریبا هفته ایی یک بار اب میدم نور خونه هم کاملا مناسبه نور مستقیم هم بهش نمیخوره یه گلدون سبز مخملی و یکی که رشتش خیلی زیاد بود شروع به زرد شدن کرده ممنون میشم راهنماییم کنین
سلام عزیزم خوبی شما؟ یه عکس بدید ببینم چی شده بهش.