جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل میکنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگ‌ها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگ‌ها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگ‌های واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگ‌هاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی میتونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگ‌های زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگ‌تر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گل‌های خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگ‌های جوونش سبز روشنه و کمکم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد میکنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگ‌های فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگ‌ها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگ‌های زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقهٔ زامیفولیا سیاه و نرم شده، چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
چرا ساقه‌های زامیفولیا خم میشه و می‌افته؟
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم میتونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد میکنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ زامیفولیا توی آب ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت میکنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گل‌های مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، این‌ها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
سلام مهندس. به زامفولیا چه کودی بدم وچن وقت یکبا به چه اندازه ای.دیروز هم از ترسم که افتی نگیره با سم کنفیدور سمپاشی کردم. ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام بهترین کود کود فسفر بالا هستش مثل کود های گلدهی و کاکتوس. ماهی یبار تغذیه کنید با این کودها تا درست بشه مشکلش.
گل زاموفیلیا افتاب خورش شرقیه اشکالی نداره.دیروز هم بهشون سم کنفیدور زدم. اشتباه کردم؟بغیر از سم کنفیدور چه سمی هم برای زامفولیا و هم برای کنتیا خوبه؟یا همین سم کنفیدور خوبه.
مشکلی نداره اون سم پیشگیری میکنه.
ببخشید اشتباه گفتم افتاب خورش غربی هستش
اقای مهندس سجادی عذر میخام شرقی هستش
نورگلات خوبن مسئله ای نیست…
Attachment
سلام، گیاه زاموفیلیای من در ساقه دچار لکه های قهوه ای شده مشکلش چیه؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ این لکه ها طبیعیی هستند نگران نباشید برای همه میزنه بهتره با کودهای فسفره مثه گلدهی و کاکتوس گلتون رو تغذیه کنید و سایز گلدون نباید زیاد بزرگ باشه تا سریعا بهتون بگر جدید بده 🙂
سلام مجدد، ممنون از راهنماییتون
ازونجاییکه من نور مناسب ندارم و تنبل هم هستم، بغیر از زاموفیلیا دیگه چه گیاه مناسبی میتونم به خونه اضافه کنم؟
Attachment
سلام اقای سجادی خسته نباشید.ببخشید این زاموفیلیا رو من تازه خریدم به این گلدون منتقلش کردم .الان شک کردم گلدونش اندازه اش مناسبه یا نه.واینکه در مورد آبدهی یکی میگه هفته ای یه بار یکی میگه ده روز من تا ماهی یکبار هم شنیدم.کاش در مورد آبدهیش بیشتر راهنمایی کنید.ممنونم ازتون
سلام گل من خوبی شما؟ باید هفته ای یبار بیشتر اب ندید نورشم بیشتر کنید کمی تا مشکلی پیش نیاد سایز گلدون هم مناسبش هست.
خوبم ممنونم..سپاس از پاسخگوییتون ?
Attachment
با سلام
من گلدون زاموفیلیا رو یک سالی میشه که دارم. به نظرم در حال حاضر ساقه هاش بیش از حد خم شده و دارند آسیب می بینند؟ آیا لازمه ساقه ها رو به یک چوب ببندم تا اینقدر خم نشن؟
سلام گل من خوبی شما؟ میتونید ساقه هارو با نخ کنفی نرم ببندید ، نورش کمه ساقه ها باریک شدن برای همین خم میشن نورش رو زیاد کنید تا ساقه ها قوی بشن.
سلام من سه هفته است یک گیاه زاموفیلیا خریدم از روز اول که گلدانش را تعویض کردم فقط ۱بار آبیاری کردم الان برگ های پایینی زرد شدن و طی سه هفته هیچ برگ تازه ای هم رشد نکرده مشکل گیاهم چیه میشه کمکم کنید
سلام گل من خوبی شما 🙂 ؟ کی گفته اینقدر کم اب بدید ! باید هفته ای یبار با خشکی خاکش سیرابش کنید از کم ابی داره زرد میکنه !!! سیرابش کنید
سلام جناب مهندس
اول ازتون سپاسگزارم بابت وقت و حوصله ای که بخرج میدین
دوم اینکه من حدود دو هفته است یک زاموفیلیا گرفتم امروز که خاکش رو چک کردم ببینم خشک هست یا نه برای آبیاری مجدد، دیدم خاک پراز پشه های ریزه آیا این مشکل ساز هست؟ واگر هست باید برای ازبین بردن پشه ها چکار کنم؟ اگر سم لازم هست لطفا اسم سم روهم به من بگید. متشکرم
سلام گل من خوبی شما 🙂 ؟ خواهش میکنم این مگس سرکه ها به خاطر تهویه کم هوا و رطوبت زیاد میاد ، یه پیف پاف روی اک بزنید از بین میرن همشون ولی تهیه و گرد ش هوا ایجاد کنید..
شب خوش استاد مدتی سعادت نبود خدمت برسم .در جایی نوشته بودند برای تکثیر زاموفیلیا باید بافت سبز را از کالوس خارج کرد قبل از کاشت و تقسیم ریزوم ها ممکنه بفرمایید یعنی چی؟ و آیا قارچکشی به ریزوم ها قبل از کاشت کافی نیست؟متشکرم
سلام گل من خوبی شما 🙂 ؟ برای تکثیر این گل فقط یه تیکه برگ چسبیده به یه تیکه ساقه بزنید توی ماسه یا خاک بنفشه و اصلا کالوس رو نباید دست بزنید !! همه ریشه ها ازون کالوس ها در میاد و همه باززایی ها از همون کالوسه ! دقیقا مثه بنفشه افریقایی و همه کاکتوس ها باید کالوس بزنه و ریشه بزنه !!! کی همچین حرفی زده !!!؟؟؟
سلام وقت بخیر آقای مهندس ممنون بخاطر پاسخ های خوبتان.والله برای من هم عجیب بود برای همین پرسیدم این مطلب را دوست و خودتان همون خانمی که در گلخانه زنبق هستند در پیچ خودشان گذاشته بودند و فرموده بودند اصلا برای تکثیر این گل اقدام نکنید خیلی سخته و بهتره بخرید! و گفته بودند برای تکثیر این گل احتیاج به قرنطینه و قارچکشی کامل و خارج کردن کامل بافت سبز از کالوسه من از یکی دیگه از دوستان پرسیدم ایشان همون چیزی که شما فرمودید گفتند که یک قلمه ساقه یا برگ با کمی زمان خیلی راحت جواب میده.
به حق چیزای ندیده و نشنیده از همکارای ما ! زاموفیلیا رو دیگه االان توی خونه راحت دوستان تکثیر میکنن و به قول معروف گندش درومده :))) توی اینستای ما یکی از دوستان عکس ده تا گلدون زاموفیلیارو فرستاده که توی خونه تکثیر کرده….