جمع‌بندی سریع (برای کسایی که عجله دارن!)
- اسم‌ها: زامیفولیا، زاموفیلیا، زاموکولکاس، گیاه ZZ. اسم علمی: Zamioculcas zamiifolia
- نور: روشن ولی بدون آفتاب مستقیم. نور کم رو هم تحمل میکنه.
- آبیاری: فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد. دشمن شماره یکش آب زیاده!
- کود: بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، کود فسفر و پتاس بالا.
- گلدون: تنگ بهتره! گلدون بزرگ = رشد کند + خطر پوسیدگی.
- سمی است: از دسترس بچه‌ها و حیوونای خونگی دور باشه.
بازم سلام دوستان عزیز. امیدوارم حالتون خوب باشه. سجادی هستم، کارشناس باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و افتخار دارم با یه گل دیگه در خدمت شما باشم. این بار زامیفولیا یا همون زاموفیلیا! گیاهی بسیار مقاوم. به قول خودم اگر شما موفق به کشتن این گیاه شدید، پس حتماً قبل از آن شهر و کشور خود را نابود کردید و همهٔ مردم را باید کشته باشید! یعنی خشک کردن این گل کار سخت‌تری است تا نگهداری از آن. ولی جدا از این مبالغه، این گیاه هم با وجود مقاومت بالاخره نیازهایی دارد که باید برطرف شود.
اول اینکه این گل از معدود گیاهان خانوادهٔ آراسه است که از سیستم فتوسنتز CAM استفاده می‌کند، یعنی همان سیستم و حقهٔ کاکتوس‌ها! تا ۹۰ سانتی‌متر رشد می‌کند ولی در منطقهٔ بومی خود بیشتر هم می‌تواند رشد کند. دوم اینکه این گل بومی مناطق شرقی و جنوبی آفریقاست. کلاً جنوب آفریقا فلور (جامعهٔ گیاهی) و فون (جامعهٔ حیوانی) بسیار غنی و باارزشی دارد که این گیاه هم نمونه‌ای از آن است. پس آن‌هایی که در منزل با کمبود نور مواجهند، یا کلاً دستشان به گل خوب نیست، باید برای شروع کار از این گل شروع کنند.
خلاصه من این گیاه رو با تضمین به مشتری میدم. بهشون میگم اگه این تو یه ماه آینده یه برگش زرد شد بیار، عین پولتو با اسکونتش 😆 بهت بدم. مردونه شما باشید قبول نمی‌کنید؟! راستش اون موقع که این مقاله رو نوشتم قیمتش ۳۰، ۴۰ تومن بود… حالا دیگه با این قیمتا مطمئن نیستم این قول رو بدم! :))
زاموفیلیا در زادگاه
نیازها
دما: بهترین دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجه در منزل است. در صورت گرم شدن بیشتر، برگها را با اسپری آب‌پاشی کنید. زیر ۱۰ درجه اذیت میشه، پس زمستون گلدونو کنار پنجرهٔ سرد یا جلوی باد کولر نذارید.
آبیاری: تنها دشمن این گل آبیاری زیاد است، زیرا این گیاه در ریشه‌های خود که به صورت ساقهٔ زیرزمینی (ریزوم) است آب جمع می‌کند و آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن می‌شود. به طور کلی هر وقت خاک این گل کاملاً خشک شد، گیاه را دوباره سیراب کنید. معمولاً تابستون هفته‌ای یه بار و زمستون هر دو سه هفته یه بار کافیه. اگه دیدید آب بخار نمیشه یا خاک خشک نمیشه، سریعاً تهویه و نور گیاه رو زیاد کنید و تا خشکی خاک آب ندید!!
یه ترفند خونگی هم بگم: با آب کتری جوشیده و سردشده آب بدید، نه آب لوله‌کشی. اینطوری املاح کمتری تو خاک جمع میشه و خاکتون شور نمیشه.
نور: این گل خب برای رشد مطلوب و شرایط ایده‌آل به جای روشن نیاز دارد، ولی در مکان‌های تاریک‌تر هم قادر به زنده ماندن و ادامهٔ زندگی هست، ولی برگها و ساقه‌برگ باریک میشه. باید مواظب باشید که اشعهٔ آفتاب به برگ گیاه نخورد، زیرا باعث سوختن آن می‌شود. نور زیاد باعث کلفت‌تر شدن ساقه‌برگ‌ها میشه و نور کم باعث نازک شدن اون‌ها میشه!
رطوبت: به لطف داشتن برگهای واکسی خود در برابر ازدست‌دادن آب از برگ و کمبود رطوبت مقاوم است، ولی خب در صورت امکان، مکان دارای حدود ۵۰ درصد رطوبت به عنوان یک آپشن مطرح است و در رشد گیاه تأثیر بسزایی دارد. ولی همان‌طور که گفته شد، رطوبت یک آپشن است نه یک اجبار!!
خاک: به خاکی سبک با زهکشی عالی نیاز دارد. مثلاً خاک کاکتوس گزینهٔ مناسبی برای این گل است. اگه خاک آماده دارید، یه کم پرلیت قاطیش کنید تا سبک‌تر بشه.
تغذیه: دوستان طبق تجربه، این گل عاشق کودهای فسفر بالا و پتاسیم بالاست، یعنی بهتره براش از کودهای گلدهی استفاده بشه. فسفر وظیفهٔ ریشه‌دهی در گیاه رو داره. این گل هم چون به جای ریشه ریزوم داره، عاشق فسفره و فسفر باعث میشه تعداد برگهاش زیادتر بشن!! حتماً کودهای فسفر بالا و پتاس بالا بدید.
چند وقت یه بار کود بدیم؟ بهار و تابستون هر دو هفته یه بار، با نصف مقداری که روی بسته نوشته. پاییز و زمستون کود ندید که استراحت کنه. اگه برگ جدید نمی‌زنه، یه کود کامل گیاهان آپارتمانی هم وسطش بدید.
تکثیر: تکثیر این گل زیبا با قلمهٔ برگ و تقسیم ریزوم امکان‌پذیر است، ولی باید یک ماهی برای ریشه زدن آن و یک ماه هم برای جوانه زدن و رشد آن صبر کنید. شاید یکی از دلیل‌های گران‌قیمت بودن آن همین موضوع باشد. سه تا روش داریم:
- قلمهٔ برگ: برگ رو با دمش (یا یه تیکه از کنار ساقه) جدا کنید و بزنید توی آب یا پیت‌ماس. حدود یه ماه طول می‌کشه تا ریشه بزنه. بعد بکاریدش توی یه گلدون کوچیک (سایز ۶)، نه گلدون بزرگ!
- قلمهٔ ساقهٔ کامل: یه ساقهٔ کامل رو بزنید توی آب تا از زیرش غده تشکیل بده. این یکی صبر بیشتری می‌خواد، حدود ۳ ماه.
- تقسیم ریزوم: موقع تعویض گلدون، غده‌های زیر خاک رو با چند تا ساقه جدا کنید و هر کدومو جدا بکارید. سریع‌ترین روشه.
برای سرعت بیشتر ریشه‌زایی میتونید از هورمون ریشه‌زایی هم استفاده کنید.
تقسیم ریزوم
قلمه برگ
آفت و بیماری: تقریباً آفتی ندارد و در رأس هرم غذایی قرار دارد (: دی)، ولی پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد مهم‌ترین بیماری آن است.
هرس: برگهای زردشده و سوخته را بچینید و ساقه را در صورت پوسیدگی با چاقو از ته بچینید.
تعویض گلدان: قانون کلی گیاهان می‌گوید هرچه گلدان تنگ‌تر شود رشد گیاه بیشتر خواهد بود، مادامی که ریشه‌ها از ته گلدان بیرون بزند! اگر گلدان گیاه را بزرگ کنید رشدش به تأخیر می‌افتد، زیرا وقت گل صرف پر کردن ریشه می‌شود و مدتی رشد شاخه‌ها به تأخیر می‌افتد. ولی در صورت بیرون زدن ریشه‌ها، با فقط یک سایز بزرگ‌تر در بهار تعویض کنید.
بعد از تعویض گلدون یه شاخه زرد شد؟ نگران نباشید! معمولاً به خاطر کنده شدن چند تا ریشه‌ست. تا یکی دو هفته آب کم بدید و جاش سایه‌روشن باشه تا دوباره ریشه بده.
تعویض گلدان
تعویض گلدان
گلدهی: به‌ندرت در خانه گل می‌دهد، ولی به طور کلی اگر شرایط مناسب باشد، در تابستان گل‌هایی شبیه دیگر گل‌های خانوادهٔ آراسه به نام اسپادیکس می‌دهد.
گل داد، حالا چی کار کنم؟ یه عکس یادگاری ازش بگیرید 🙂 و بعد از ته بچینیدش. گلش زیبایی خاصی نداره و زور گیاه رو می‌گیره. بهتره انرژیش صرف برگ جدید بشه. از گلش هم نمیشه برای تکثیر استفاده کرد.
گلدهی زاموفیلیا
نکته: تمام قسمت‌های این گیاه سمی است و لطفاً از بلعیدن و خوردن آن جداً خودداری فرمایید!! از دسترس بچه‌ها، گربه‌ها و سگ‌ها دور نگهش دارید و بعد از قلمه زدن یا هرس، دستاتونو بشورید.
زاموفیلیا
انواع زامیفولیا
این سال‌ها غیر از زامیفولیای سبز معمولی، چند تا نوع دیگه هم تو گل‌فروشیا پیدا میشه:
- زامیفولیای سیاه (ریون، Raven): برگهای جوونش سبز روشنه و کم‌کم سیاه براق میشه. خیلی شیکه! نگهداریش مثل نوع سبزه، فقط کندتر رشد میکنه، پس صبور باشید.
- زامیفولیای پاکوتاه (زنزی، Zenzi): جمع‌وجور، با برگهای فشرده. برای میز کار و جاهای کوچیک عالیه.
- زامیفولیای ابلق: برگها لکه‌های سفید یا کرم دارن. کمیاب‌تر و گرون‌تره، و چون کلروفیل کمتری داره، نور بیشتری می‌خواد.
سؤالات پرتکرار شما
این بخش از بیش از ۶۰۰ سؤالی که زیر همین مقاله پرسیدید درآمده. جواب‌ها هم همون جواب‌هاییه که این سال‌ها خودم بهتون دادم.
برگهای زامیفولیام زرد شده، چرا؟
۹۰ درصد مواقع به خاطر آب زیاده. گاهی هم آب خیلی کم. قبل از آب دادن انگشتتونو تا بند دوم بکنید تو خاک. اگه نم داشت، دست نگه دارید! شاخهٔ زرد رو از ته بچینید، نورشو بیشتر کنید و تا خشک شدن کامل خاک آب ندید. اگه آبیاری درسته ولی بازم زرد میشه، احتمالاً کمبود مواد غذایی داره و باید کود بدید.
پایین ساقهٔ زامیفولیا سیاه و نرم شده، چی کار کنم؟
این پوسیدگی از آب زیاده و باید سریع دست‌به‌کار شید. گیاه رو از گلدون دربیارید، قسمت‌های سیاه و نرم ساقه و غده رو با چاقوی تمیز بتراشید، بذارید یه روز هوا بخوره و بعد توی خاک سبک یا پرلیت و توی یه گلدون کوچیک بکارید. تا یکی دو هفته کم آب بدید.
روی ساقه‌ها لکه‌های تیره هست. مریضه؟
نه! اون لکه‌های تیرهٔ ریز روی ساقه طبیعیه و جزو ظاهر خود گیاهه. جای نگرانی نداره. ولی اگه لکه نرم و آبکی بود، جواب سؤال قبلی رو بخونید.
چرا ساقه‌های زامیفولیا خم میشه و می‌افته؟
معمولاً به خاطر نور کمه. ساقه‌ها باریک و دراز میشن و طاقت وزن خودشونو ندارن. نورشو بیشتر کنید تا ساقه‌های بعدی کلفت‌تر دربیان. فعلاً هم میتونید ساقه‌ها رو با یه نخ کنفی نرم دور هم ببندید.
خیلی وقته برگ جدید نداده
سه تا دلیل اصلی داره: نور کم، گلدون بزرگ، یا کود ندادن. نورشو زیاد کنید، بهار و تابستون هر دو هفته یه بار کود بدید و گلدونشو بی‌دلیل بزرگ نکنید. صبور هم باشید، این گل ذاتاً آروم رشد میکنه.
چه خاکی بگیرم؟ خاک بنفشه خوبه؟
خاک سبک و زهکش‌دار. خاک کاکتوس عالیه. خاک آمادهٔ گیاهان آپارتمانی با یه کم پرلیت هم خوبه. برای ریشه دادن قلمه هم خاک سبک حاوی پیت‌ماس (مثل خاک بنفشه) مناسبه.
برگ زامیفولیا توی آب ریشه میده؟
بله! حدود یه ماه صبر کنید تا ریشه بده، بعد بکاریدش توی خاک سبک و گلدون کوچیک. اگه یه ساقهٔ کامل رو گذاشتید، صبر بیشتری لازمه، حدود ۳ ماه.
برای گربه و بچه خطرناکه؟
بله، همهٔ قسمت‌هاش سمیه و اگه جویده بشه دهن و گلو رو اذیت میکنه. جایی بذاریدش که دستشون بهش نرسه.
بیشتر بخوانید: اگه دنبال گل‌های مقاوم دیگه برای جای کم‌نور هستید، اینها هم مثل زامیفولیا کم‌توقع و خوش‌اخلاق‌اند:
سلام وقت بخیر ممنون از اینکه در نگهداری گلها کمک میکنید من یه گلدون زاموفیلیا دارم خاکش رو عوض کردم همه برگها سیاه شد و جم شد خیلی ناراحتم برگها رو جدا کردم به نظر شما امیدی به خوب شدنش هست ؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ خاکش رو عوض کردید دیگه نباید سریع اب بدید باید بزارید بمونه یکم…برگهای سیاه رو بکنید خاکش خشک شد اب بدید تا درست بشه
Attachment
سلام. یک هفته است که بچه گل من (گلدان زرد) کمرنگ و بی حال شده و برگ هاش حالت روغنی شون کم شده. مشکلش چیه؟ ممنون از سایت عالی تون.
چقدر خوشگلن این گلا. اسمشون چیه؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ بچه ی گل :))))
ببینید این ریشه داشت که زدید توی خاک؟ ابیاری چطوره؟
مهندس ریشه داشت (یک پیاز به سایز بچه گردو)
حدودا یک سالی هست تو خاکه و اخیرا این جوری شده
آبیاری هم ۷ الی ۱۰ روز یکبار بوده.
سلام خوبی شما؟ این خوب اب جذب نمیکنه ! ابیاری بسیار کم بوده و همین امر باعث ضعف شدید گیاه شده، باید هفته ای یبار ابیاری بشه هروقت خاک خشک شد اب بدید و اینکه….خاکشم اصلا خوب نیست ولی خوب فعلا دستش نزن
ممنون
متشکرم بابت پاسخ گویی و لطف همیشگی شما.
خواهش میکنم عزیزم…
سلام استاد خسته نباشید من امروز یک نخل ماداگاسکار و زاموفیلیا خریدم (که خاکش فقط خاک برگه و نصف پیازش هم روی سطح گلدانه) توصیه شما برای تعویض خاک و گلدان چیه؟زمان مناسبیه از خاک کاکتوس براشون استفاده کنم یا خاک دیگه ای من الان از پیت ماس های گرامفلور دارم اما با توجه به نوع گیاه فکر نمیکنم انتخاب مناسبی باشه خواهش میکنم بگید چکار کنم مترسم با توجه به بیرون بودن پیاز زاموفیلیا گل هام خراب بشن ممنون
سلام عزیزم خوبی شما؟ پیت ماس گرمافلور برای این گیاه زیاد خوب نیست….سعی کن از خاک های بنفشه افریقایی استفاده کنید ممکنه برگای پیرش زرد بشن بریزن که طبیعی هستش، و این که این گل خزون داره و برگاش میریزه توی زمستون، اگه ریخت یه وقت تعجب نکنید
وقت بخیر مهندس و خیلی ممنون که وقت میزارید. استاد چون فرموده بودید سیستم اینها (زاموفیلیا و نخل ماداگاسکار) مثل کاکتوس من رفتن خاک کاکتوس مارک گرامفلور خریدم که مرغوب باشه اما الان نمیدونم چکار کنم با توجه به اینکه فرمودید از خاک بنفشه استفاده کنم . تجویزتان چیه از این خاک استفاده نکنم؟ شرمنده چون ریزومش از خاک بیرونه میترسم خراب بشه
سلام ببینید ریزومش که باید بره توی خاک خوب فرقی هم نداره چه خاکی، ولی بهتره که زامو با اینکه سیستمش مثه کاکتوسه توی خاک هلندی باشه من زاموی خودم توی همین خاک بنفشه هستش و خیلی هم خوبه تا ۸۰ سانت الان قدشه و ۱۸ تا هم شاخه برگ داره 🙂
نخل ولی توی خاک کاکتوس بهتر جواب میده ولی اگه کاشتید دیگه به زامو دست نزنید ولی نخل رو میتونید تعویض کنید
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببنیید باید هروقت که ریشه ها از زیر گلدون زد بیرون گلدونش رو توی بهار عوض کنید برای زاموفیلیا از خاک بنفشه افریقایی و برای نخل بهتره از خاک کاکتوس استفاده بشه همین گرامافلور برای زاموفیلیا عالیه !
ببخشید استاد من گرامفلور کاکتوس برای زاموفیلیا گرفتم (البته از قبل پیت ماسش را هم داشتم) و باید عرض کنم کیفیتش با خاک کاکتوس های ایرانی موجود در بازار زمین تا اسمون فرق میکنه و رنگش هم به مشکی میزنه به نظر شما دوباره عوض کنم خاکش را و از پیت استفاده کنم خیلی شرمنده
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید تنها ضعف زاموفیلیا اینه که نمیشه همش دست به گلدونش بزنید ، قهر میکنه برگ نمیده تا مدتها ! بزارید تو همین خاک بمونه یکی دوسال که جاش تنگ شد اون موقع عوضش کن، الان دوباره دست بزنید قهر میکنه…..
Attachment
سلام
ببخشد زاموفیلیای من سه چهار ماه هست که برگهاش سرسبز نیست یکم حالت زردی داره…ولی اصلا هیچ مشکل دیگه ای نداره
رشدش هم خییییلی کند هست
زاموفیلیای خواهرم تو این چهار ماه کلی رشد کرده و برگهاش نسبت به زاموفیلیای من خیلی ریزتر هست
مشکل زاموفیلیای من چیه?
سلام عزیزم خوبی شما؟ یکم بهش کود کامل یا آهن بدید تا سبز و خوش رنگ بشه و شروع به رشد بکنه ازین کودهای گرین اپارتمانی بدید سریع شروع میکنه به برگ دهی
جناب آقای مهندس سجادی
درود
دلیل زرد شدن برگها سرماست یا کمبود کود؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ زردی این برگ معمولا مشکل آبیاری کم هستش بعد ابیاری زیاد …..سرمارو هم تحمل نمیکنه ! مگه جاش سرده واسه شما؟؟؟ کمتر پیش میاد کمبود زردش کنه
جناب آقای مهندس سجادی
درود
ممنون از پاسخگویی آبیاری رو طوری انجام میدم که حتی زیر گلدانی خیس نمیشود و تابستان هفته ای یکبار بوده و خونه ما هم کمی خنکه ۳ ماهه که گلهامو خریداری کردم و تنها مشکل این گلم زرد شدن چند تا از برگهای پایینش بود و کلن حالش خوبه و جالبه که با رشد کندش داین مدت جوانه هم زد و شاخه جدید هدیه داد. باز هم ممنون از توجه شما
خواهش میکنم بهتره که ابیاری رو بیشتر کنید تا زرد نشه ، هروقتم اب میدید از زیرش بریزه بیرون
جناب آقای مهندس
درود و ممنون
Attachment
سلام زاموفیلیای من ۱ ماه خریدم اما رشد نکرده وچندلکه قهوه ای کوچیک روی برگهاش ظاهر شده علتش چیه برای رشدبهتر چه کودی مناسب
سلام عزیزم خوبی شما؟اون لکه میتونه قارچ باشه یکم جوش شیرین با اب قاطی کن روش اسپری کنید تا پیشگیری بشه از قارچ….برای رشد بهتر گلدونش رو بزرگ نکنید !! و کود سه بیست بهش بدید
سلام خسته نباشید
یکی از برگهای زاموفیلیام زرد شده
محل نگه داریه گلدونمم مناسبه(نورو ابدهی و این چیزا)
چه نوع کودی مناسبه این گل است ؟
طریقه قلمه زدن از طریق برگ این گل رو نیز بگین چون خودم چندین بار امتحان کردم ولی موفق نشدم
باتشکر.
سلام عزیزم چطوری شما؟ ببینید شرایطش خوب نبوده که زرد کرده !! زامو ابش کم و زیاد میشه زرد میکنه! کود کاکتوس ازهمه براش بهتره ! این تکثیرش طبق دستور بالا با قلمه برگه ولی شما آبیاریتون زیاده یا خیلی کمه که این زرد شده وگرنه اصلا زرد نمیشه !
سلام. خوبی شما…
من از طریق برگ تونستم این گیاه رو ریشه دار کنم. برگ رو بصورت عمودی تو خاک قرار دادم. الآن از کنارش یک شاخه اومده بیرون و ۲ تا برگ جدید هم داره. اما اون برگ قبلی که به عنوانه قلمه استفاده کردم همچنان هست. میتونم اونو قیچی کنم چون اصلا ظاهر جالبی نداره. یا به همین صورت بمونه؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ درود بر شما که تونستید تکثیرش کنید پس میتونید قیچیش کنید دیگه به درد نمیخوره ، ولی اگه بنفشه افریقایی بود میتونستید دوباره ازش استفاده کنید برای قلمه
جناب مهندس تشکر بابت پاسخگوییتون ولی امکانش هست بصورت خصوصی چندتا سوال در مورد گل و گیاه ازتون بپرسم… در واقع میخوام باهاتون مشورت کنم… ممنون میشم اگر راهنمایی کنید…
قبلا هم ایمیل زدم از طریق تماس با ما … اما پاسخگو نبودید
موفق باشید…
سلام ایمیل ها زیاد هستند از قلم میوفته تماس بگیرید واس مشاوره
Attachment
سلام مهندس جان خدا قوت
این عکس زاموفیلیا منه اون نقاطی که مشخص کردم چی هستن چیکار کنم درست بشه و پیشگیری کنه ؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینید این لکه ها فعلا نگران کننده نیست ! به گلتون کود بدید خوب تا مشکلش برطرف بشه ، اگه گلتون رو خوب تقویت کنید مقاوم میشه وزود مریض نمیشه، اینم گل زاموفیلیا هستش و به راحتی مریض نمیشه
مهندس جان یعنی قارچ نیست؟
نیاز به قارچ کش نداره؟
سلام نه عزیزم جدی نگیر ، من ۴ ساله این داشتم همه جورش رو دیدم ، الانم ۱۸ تا برگ ۹۰ سانتی داره ، البته فروختمش 🙂