سلام عرض میکنم خدمت همهٔ دوستان عزیز، امیدوارم حالتون خوب باشه. همیشه مردم از ما دربارهی گلهایی که میشه توی شهرهای جنوبی کشور توی باغچه کاشت سؤال میکنن؛ اینکه چه گیاهانی هستن که میتونن گرمای آبادان و اهواز و بندرعباس رو تحمل کنن. دیگه تصمیم گرفتیم یه مقالهٔ جامع دربارهی گیاهان مقاوم به گرما و خشکی بنویسیم تا هرکسی از هر خطهای از ایران عزیز برای گلکاری توی باغچهاش مشکلی نداشته باشه.
دوستان ببینید، نور و گرمای زیاد تنفس گیاه رو بالا میبره. اگه تنفس از فتوسنتز بیشتر بشه، گیاه ضعیف میشه و برگهاش میسوزن. واسه همینه که توی مناطق گرم مجبورید سراغ گیاهایی برید که ذاتاً با این شرایط کنار میان.
تو این مقاله یه سری از بوتهها، گلها، گیاهان پوششی و پیچهای مقاوم به گرما و خشکی رو که توی بازار گل پیدا میشن معرفی کردم (درخت و درختچه نه). درختها و درختچههای مقاوم مثل گز و آتریپلکس رو توی مقالهٔ درختان و درختچههای مقاوم فضای سبز معرفی کردم. امیدوارم خوشتون بیاد. ارادتمند شما، سجادی 🙂
جمعبندی سریع
- پرگلترین برای آفتاب سوزان: ناز آفتابی، آمارانتوس، جعفری و گل مغربی
- برای خاک شور و خراب: ناز آفتابی
- گیاه پوششی مقاوم: سدوم، بومادران، آرتمیزیا، فستوکا و سراستیوم
- برای پوشوندن دیوار و آلاچیق: گل کاغذی، پیچ اناری و پیچ ساعتی
- کمآبترینها: کاکتوسها، آگاو، یوکا و سدوم
- برای نوشتن اسم و لوگو با گیاه: اسطوخودوس و رزماری
- برای ترکیب رنگ: آکالیف و اختر قرمز کنار گیاهان برگنقرهای مثل گوش بره و آرتمیزیا
مقایسهٔ سریع گیاهان مقاوم به گرما و خشکی
| گیاه | نوع | ماندگاری | ویژگی |
|---|---|---|---|
| آمارانتوس و تاج خروس | گل باغچهای | یکساله، خودکاشت | فرم گل خاص، رنگ قرمز و زرد |
| ناز آفتابی | گل پوششی | یکساله، خودکاشت | مقاوم به خاک شور |
| اختر | گل پیازی | چندساله | گل درشت، برگ قرمز یا سبز |
| مریم گلی و سج | بوته | چندساله | برگ نقرهای، دارویی |
| سدوم | گوشتی پوششی | چندساله | کمآب، مناسب باغ صخرهای |
| پامپاس گراس | علف زینتی | چندساله | گل خشک ماندگار |
| پنیستوم | علف زینتی | چندساله | خوشههای پرمانند |
| رزماری و اسطوخودوس | بوته معطر | چندساله | همیشهسبز، مناسب نوشتن با گیاه |
| ایپومیا | رونده | چندساله | برگ رنگی |
| اشرفی، جعفری و کوکب کوهی | گل باغچهای | بیشتر یکساله | گل زرد و نارنجی |
| بومادران و آرتمیزیا | پوششی | چندساله | برگ معطر و مخملی |
| آکالیف | بوته | چندساله در جنوب | برگ قرمز |
| گوش بره | پوششی | چندساله | برگ نقرهای مخملی |
| گل مغربی | گل باغچهای | چندساله | گل صورتی یا زرد |
| پیچ ساعتی و پیچ اناری | پیچ | چندساله | پوشش دیوار و آلاچیق |
| گل کاغذی | پیچ | چندساله در جنوب | پرگلترین پیچ مناطق گرم |
| کاکتوس، آگاو و یوکا | گوشتی | چندساله | کمآبترین گزینهها |
| فستوکا، فرانکینیا و سراستیوم | پوششی | چندساله | کوتاه و یکدست |
۱۸ گل و گیاه مقاوم به گرما و خشکی
انواع آمارانتوس و تاج خروس
این گلها انواع مختلفی دارن، مثل آشلانتوس، تاج خروس، آمارانتوس و آلترنانترا. همهشون مخصوص و بومی مناطق گرمسیری هستن و حسابی هوای گرم و خشک رو تحمل میکنن. هوای سرد و خاک خیس هر دو باعث زردی برگهاشون میشه، پس بافت خاک باید سبک باشه.
از همه مهمتر اینکه بعد از پایان فصل، بذرهاشون پاشون میریزه و سال بعد همونجا دوباره سبز میشن. به خاطر فرم خاص گلها توی فضای سبز خیلی طرفدار دارن. پس اگه ساکن جنوب ایران هستید، میتونید روی این گل حساب کنید! بذرش رو هم میتونید از دمبرگ بگیرید: بذر آمارانتوس سه رنگ یا بذر تاج خروس چهل تاج.
ناز آفتابی (ناز خرفهای)
یکی از مقاومترین گلها به خشکی، گرما و شوری خاک هستش. اصلاً اگه جایی دارید که خاکش خرابه و شوره و هیچ گل دیگهای اونجا نمیشه کاشت، حتماً این گل رو بکارید. تازه بذرش کنارش میریزه، سال بعد دوباره رشد میکنه و حسابی هم پررشده!
جاش باید زیر آفتاب مستقیم باشه، چون توی سایه گلهاش باز نمیشن. توی گرمای پنجاه درجهٔ جنوب، آبیاری روزانهٔ سبک فراموش نشه. توی شهرهای معتدلتر، هر دو سه روز یه بار کافیه. بیشتر بخونید: معرفی ناز آفتابی. بذرش هم توی دمبرگ هست: بذر ناز آفتابی.
گل اختر
گل اختر هم یکی از مقاومترین گلها به خشکیه، مخصوصاً چون ریشههاش غدهای هستن و میتونن آب ذخیره کنن. گلدهیش از خرداد شروع میشه و با شروع سرما سرش از بین میره؛ اون موقع باید روی پیازش رو از سرما پوشوند. از کنار پیازش دوباره جوونه میزنه و سال به سال بیشتر میشه، که از همین راه میشه تکثیرش کرد.
دو جور داره: برگ قرمز و برگ سبز. نوع برگقرمزش برای فضای سبز مناطق گرم و خشک جنوب خیلی بهتره و توی طراحی کنتراست رنگ قشنگی میده. بیشتر بخونید: معرفی گل اختر.
مریم گلی، سج و گیاهان برگ نقرهای
البته منظورم مریم گلی با گلهای قرمز نیست! نوع برگنقرهای این گیاه به خوبی زیر آفتاب مستقیم رشد میکنه و نور رو بازتاب میده. به کمآبی هم تا حدودی مقاومه و بذرهاش پاش میریزه؛ اصطلاحاً میگن خودکشته! جدا از خاصیت دارویی خودش، توی ترکیب رنگ با گلهایی مثل آمارانتوس و آشلانتوس فضای سبز رو خیلی قشنگ میکنه. حتماً امتحان کنید!
یه قانون کلی هم یادتون باشه: گیاهان برگنقرهای عموماً به آفتاب و خشکی مقاومترن. گیاهایی مثل آرتمیزیا (همون ترخون زینتی یا ابری نقرهای) و فستوکا هم برای کاشت در مناطق گرم خیلی مناسبن.
انواع سدوم و گل ناز
سدوم یکی از بهترین گلها برای کاشت توی باغ صخرهای یا مناطق گرم و آفتابی جنوبه. گلهای صورتی داره و برگهاش هم زیر آفتاب به سرخی میزنه که خیلی کار قشنگی میشه. گلدهیش از خرداد شروع میشه و تا شروع سرما ادامه داره. بعد از اون باید کفبُر بشه و سال بعد از بهار دوباره سبز میشه. بیشتر بخونید: معرفی سدوم.
گلهای ناز هم جزو گلهای پوششی و رونده حساب میشن. آفتاب شدید اهواز و بوشهر رو به خوبی تحمل میکنن و گلهاشون حسابی خودنمایی میکنه.
پامپاس گراس
توی باغ ملی همیشه این گیاه رو کامل برای مردم توضیح میدم! پامپاس گراس از خانوادهٔ گندمیانه و براش زیاد فرقی نداره کجا کاشته بشه؛ کلاً هم به آفتاب شدید مقاومه و هم به خشکی. موقع سرما کفبُرش میکنن، بهار دوباره سبز میشه و خرداد گل میده.
گلهاش هم جزو بهترین گلهای خشک حساب میشن. بدون اینکه بریزن، میتونید همینطوری توی خونه نگهشون دارید. بیشتر بخونید: معرفی پامپاس گراس.
پنیستوم
این گیاه هم از خانوادهٔ گندمیانه و چند سالیه که توی ایران زیاد کاشته میشه. خوشههای پرمانند قشنگی داره و بسیار به خشکی و گرما مقاومه. کنار سنگ و گیاهان پوششی، یه حس طبیعی و وحشی به باغچه میده.
رزماری و اسطوخودوس
این دو گیاه هم خاصیت دارویی دارن و هم توی آشپزی ادویه حساب میشن. از طرفی به خاطر رنگ سبز و نقرهایشون، توی فضای سبز برای ترکیب رنگ خیلی کاربردی هستن. به نور زیاد، خشکی و گرمای هوا هم خیلی مقاومن و میشه توی مناطق جنوبی و کلاً هرجای گرم و خشکی کاشتشون.
برای نوشتن اسم و لوگوی شرکتها با گیاه هم باید از همین دوتا استفاده کرد. ترکیب رنگشون با ابری نقرهای یا آشلانتوس هم خیلی قشنگ میشه. بیشتر بخونید: معرفی رزماری. بذر اسطوخودوس هم توی دمبرگ هست: بذر اسطوخودوس.
ایپومیا یا سیبزمینی شیرین زینتی
این گیاه به خاطر فرم قشنگ برگها، رنگهای مختلفش (سبز لیمویی، بنفش تیره و ابلق) و اینکه دائمیه، توی دنیا خیلی پرطرفداره؛ مخصوصاً که برای مناطق گرم و خشک جنوب ایران هم مناسبه. ریشههاش غدهایه، با شروع سرما کفبُر میشه و سال بعد دوباره رشد میکنه.
معیار زیبایی سیبزمینی شیرین زینتی برگهاشه و کم پیش میاد گل بده. اگه دنبال گلهای آبی، درشت و شیپوری هستید، سراغ فامیلش یعنی نیلوفر پیچ برید که اونم عاشق آفتاب و گرماست. هر دو رو میتونید از بازار گل یا نهالستانها تهیه کنید.
اشرفی، جعفری و کوکب کوهی
این سه گل قشنگ گونههای مختلفی دارن و برای مناطق گرم و خشک خیلی مناسبن. به خاطر گلهای زیررنگ و زیباشون هم برای طرحهای ترکیبی عالی هستن. جعفری از خانوادهٔ آفتابگردانه و با گلهای توپی زرد و نارنجیش یه رنگ و لعاب دیگه به فضای سبز میده! فقط ایرادش اینه که یکسالهست و بیشتر تا پاییز روی گله…
بذر هر سه رو میتونید از دمبرگ بگیرید: بذر اشرفی و بذر کوکب کوهی زرد.
بومادران و آرتمیزیا
بومادران جزو گیاهان پوششی گلدار هستش که پوشش خوبی روی زمین ایجاد میکنه. بافت خشنی داره، گلهای زرد میده، برگهاش معطرن و کلی هم به گرما و خشکی مقاومه. بذرش توی دمبرگ هست: بذر بومادران.
آرتمیزیا هم واقعاً یه گیاه پوششی اعیونیه و بافت مخملی خیلی نازی داره. یه بار باهاش توی باغچه کار کردم و ازش راضیم؛ مقاوم به خشکی و گرماست. بدیش اینه که هم گرونه و هم همه جا پیدا نمیشه! تازه کلی هم در برابر آتش مقاومه، طوری که به این دسته گیاهان «آتشکاه» میگن و توی جنگلها برای کم کردن سرعت آتیش ازشون میکارن… البته ایران رو نگفتم :))
آکالیف
دوستان، همیشه هرکس توی سایت از من دربارهی گیاهان مقاوم سؤال میکنه، اولین گیاهی که بهش معرفی میکنم همین آکالیفه. واقعاً توی اهواز و آبادان خوب جواب داده و به خاطر قرمز بودنش حسابی دست طراح رو توی ترکیب رنگ باز میذاره. فقط یادتون باشه که آکالیف گرمسیریه و سرمای زیر صفر رو تحمل نمیکنه؛ برای شهرهای سردتر گزینهٔ خوبی نیست.
استاکیس یا گوش بره
استاکیس یا گوش بره از خانوادهٔ نعناییانه و گونههایی بومی بیابونهای ایران هم داره. برگهای پهن و نقرهای داره که مثل گوش بره نرم و مخملیه، و بسیار بسیار به شرایط سخت مقاومه.
گل مغربی (اونوترا)
گل مغربی یا اونوترا دو رنگ زرد و صورتی داره که جدیداً شهرداری رنگ صورتیش رو زیاد میکاره. هر دوی این عزیزان بسیار به خشکی و نور زیاد مقاومن و رنگ و لعاب خوبی به باغچه میدن. عزیزانی که توی کرج، بلوار مهرشهر ساکنن، هر روز این گل رو سرتاسر بلوار میبینن :)))))
پیچ ساعتی و پیچ اناری
این دوتا گیاه رونده و پیچ هستن که از بهار تا پاییز یه سره روی گلن. هموطنان جنوبی میتونن ازشون برای پرچین، آلاچیق یا پوشوندن دیوار استفاده کنن. هر دو به خشکی و گرما مقاومن؛ پیچ ساعتی تا حد خوبی سرما رو هم تحمل میکنه. بیشتر بخونید: معرفی پیچ اناری و معرفی پیچ ساعتی.
گل کاغذی
توی جواب سؤالهای شما زیر همین مقاله، برای پوشوندن دیوار توی جنوب بیشتر از همه گل کاغذی رو پیشنهاد دادم. توی بندرعباس و اهواز و بوشهر تقریباً تمام سال رنگارنگه و گرما و آفتاب سوزان اصلاً براش مهم نیست. فقط یادتون باشه که گل کاغذی به سرما حساسه؛ توی تهران و شهرهای سرد یا باید توی گلدون باشه که زمستون ببریدش جای امن، یا جاش پیچ اناری بکارید. بیشتر بخونید: معرفی گل کاغذی.
انواع کاکتوس، آگاو و یوکا
خب دوستان، کاکتوسها رو توی فیلمها همیشه وسط بیابون میبینیم و واقعاً هم همینطوره؛ بسیار مقاومن. مخصوصاً توی مناطق جنوبی و بیابونی کشور میشه به راحتی ازشون استفاده کرد. بهترین گونهها هم اپونتیا و سرئوس هستن. اپونتیا میوه هم میده و از این نظر اولویت داره 🙂
برای فضای باز، مخصوصاً نزدیک ساحل، آگاو هم عالیه و رشد خوبی داره. یوکا باغی هم که شهرداریها زیاد میکارن، به قول خودم مقاوم به همه چیزه! بیشتر بخونید: معرفی آگاو، معرفی یوکا و کاکتوسها و ساکولنتهای خاص.
فستوکا، فرانکینیا و سراستیوم
این سه گیاه رو هم به عنوان گیاهان پوششی معرفی میکنم. هر سه به نور زیاد، گرما و خشکی مقاومن. فستوکا یه علف آبینقرهای و کپهایه، فرانکینیا یه فرش سبز کوتاه درست میکنه، و سراستیوم تنها آپشنی که داره اینه که سرتاسر گلهای سفید میده.
نکات کاشت و آبیاری گیاهان مقاوم به گرما و خشکی
گیاه مقاوم هم بالاخره گیاهه و اگه درست نکاریدش اذیت میشه. این چند نکته کمک میکنه توی گرما سرپا بمونه:
- زمان کاشت: توی جنوب بهترین وقت کاشت پاییز و اوایل زمستونه، که گیاه قبل از گرمای ۵۰ درجه ریشه بده. توی شهرهای معتدلتر، بهار بهترین زمانه.
- خاک سبک: بیشتر این گیاهها از خاک خیس و سنگین بدشون میاد. خاک باغچه رو با ماسه و کمی کود دامی پوسیده سبک کنید تا آب پاش نمونه.
- آبیاری صبح زود یا غروب: وسط روز آب ندید، چون زود تبخیر میشه و برگها هم ممکنه بسوزن.
- یکجا کاشتن همآبها: گیاههای کمآب مثل کاکتوس و سدوم رو کنار گیاههای پرآب نکارید، وگرنه یکیشون همیشه اذیت میشه.
- مالچ: یه لایه سنگریزه یا پوشال روی خاک، جلوی تبخیر آب و داغ شدن ریشه رو میگیره.
- سوپرجاذب: یه کم سوپرجاذب توی خاک پای ریشه، آب رو نگه میداره و آرومآروم به گیاه میده. برای جاهایی که آبیاری منظم ندارن خیلی کمک میکنه.
- برای بالکنهای بدون آب: اگه نمیتونید مرتب آب بدید، سراغ گیاهان گوشتی مثل سدوم، افوربیا و کراسولا برید.
سؤالات پرتکرار شما
برای بالکن توی یزد که نمیشه زیاد بهش رسید چی بکارم؟
از گلهای گوشتی مثل سدومها، افوربیاها و کراسولاها استفاده کنید؛ عالی میشه. اینها آب رو توی برگشون ذخیره میکنن و اگه چند روز یادتون بره آب بدید، چیزیشون نمیشه.
توی جنوب چه گیاه روندهای دیوار حیاط رو میپوشونه؟
گل کاغذی، پیچ اناری یا پیچ ساعتی. هر سه به گرما مقاومن و توی چند سال کل دیوار رو میپوشونن. یاس سفید و امینالدوله هم توی جاهای کمی معتدلتر جواب میدن. بیشتر بخونید: معرفی پیچ امینالدوله.
چه گلی برای مناطق گرم و خشک تمام فصل گل میده؟
بهترینهاش ناز آفتابی و آلیسوم هستن؛ طول گلدهی زیاد و گلهای زیبا دارن، آلیسوم معطر هم هست. جعفری و گل مغربی هم تا پاییز گل میدن.
برای پشتبوم توی مشهد گیاه آویز همیشهسبز میخوام. چی پیشنهاد میکنید؟
با این ویژگیها بهترین گیاه آبشار طلا یا یاس شیروانیه. هر دو از لبهٔ دیوار آویزون میشن و به آفتاب مقاومن.
کاکتوس مقاوم برای فضای باز نزدیک ساحل چی پیشنهاد میکنید؟
بهترین کاکتوسها برای این کار آگاو، اپونتیا و شاخبزی هستن؛ هم رشد زیادی دارن و هم مقاومن.
چطور با گیاه روی زمین اسم یا لوگو بنویسم؟
بهترین گیاه برای نوشتن اسطوخودوس و رزماریه. تهیه کنید، اول نوشته رو با گچ روی زمین بکشید، بعد مسیر گچ رو بکنید و نشاها رو کنار هم توش بکارید. با یه هرس منظم، نوشته همیشه خوانا میمونه.
برای بالکن جنوبی توی اصفهان که تا ظهر آفتاب مستقیم داره چی بکارم؟
پامچال و پاپیتال توی آفتاب جواب نمیدن. توی فصل گرم سراغ پریوش و اطلسی برید. لادن و نیلوفر هم عالین و میتونید خودتون بذرشون رو بکارید.
منطقهٔ ما زمستونها تا منفی ده درجه سرد میشه. این گیاهها رو میتونم بکارم؟
بیشتر گلهای این مقاله مخصوص گرما هستن. برای جاهای سرد بهتره از سوزنیبرگهایی مثل نوئل آبی و سبز، انواع کامیس پاریس، یا افرا استفاده کنید. پیچ ساعتی و کلماتیس هم برای مناطق کوهستانی پیچهای خوبی هستن. بیشتر بخونید: معرفی کلماتیس.
این گیاهان رو از کجا تهیه کنم؟
بیشترشون توی بازار گل تهران و نهالستانهای جادهٔ محمدشهر کرج پیدا میشن. بقیه هم توی گلخونههای شمال کشور هستن. بذر خیلیهاشون، مثل ناز آفتابی، آمارانتوس، اشرفی، بومادران و اسطوخودوس، رو هم فروشگاه دمبرگ داره.
آفتاب حیاطمون با ساختمونسازی کم شده و گلها اذیت میشن. چیکار کنم؟
کمکم درختچههای سایهپسند رو جایگزین آفتابدوستها کنید. بیشتر بخونید: درختچههای سایهدوست.
بیشتر بخوانید:


























ساکن شهریارم .حیاط بسیار سرسبزی داشتیم با گلهای زیاد ولی از دو طرف منزل آپارتمانهای بسیار بلندی ساخته شد بطوری که دیگه آفتاب نداریم بخاطر همین گلها خراب شدند من چه گلهایی رو جایگزین گلهای قدیمی حیاطم بکنم که از این بی روحی دربیاد . ممنون میشن راهنمایی کنید.
سلام مریم جان خوبی؟ ببینین باید درختچه های سایه پسند رو جایگزین افتاب دوست هابکنین کم کم ! مقاله ای دراین زمینه توی سایت نوشته شده میتونین پیدا کنین و بخونین.
این گیاهی که برگهای کشیده نوک تیز مثل الو ورا داره و گلی خوشهای مثل گوشواره در بهار و پاییز میده نامش چیست؟شهرداید بصورت مجتمع و چند تایی ردیفی زیاد انرا میکارد.
سلام عزیزم خوبی؟ اسمش یوکا باغی هست گل مقاوم به همه چیز 😊
یوکای زنگوله ای
سلام روز بخیر . برای منطقه دماوند که زمستانهای سرد داره در فضای باز آفتابگیر چه گیاهی بکاریم که تمام فصول زیبا و سبز باشد و بیش از یکبار در هفته در تابستان آبیاری نهواهد
سلام فرزانه جان خوبی؟ همین مقاله رو بخونین همه گیاهان مناسب رو توش نوشتم.
سلام، من قطعه زمینی در منطقه ملارد، روستای مهرآذین دارم. به تازگی مراحل ساخت بنا به اتمام رسیده و شروع به محوطه سازی و کاشتن گل و گیاه کردم. لذا بطور عجیبی هر نوع کاج و یا سروی که کاشتم، بعضا ۶ ماه هم سبز بوده، لذا این اتفاق برای اغلب آنها افتاده که در ظرف مدت کوتاهی ابتدا از پایین شروع به خالی کردن شاخه ها و سپس زردی برگها و در نهایت خشکی کامل میشوند به دستور گیاه پزشک از FOSETYL-AL WG80% هم استفاده کردم لذا بی تاثیر بود. بینهایت سپاسگزار میشم عنایت بفرمایید راهنمایی کنید.
سلام خوبی؟ ابیاری چطور بوده عزیزم ؟ ازمایش خاک داری؟
سلام
ببخشید من یه گیاه مناسب فضای باز میخوام که در زمستون خزون کنه و نیاز به نگهداری (در زمستون) هم نداشته باشه
سلام .من ساکن عراق هستم اینجا هوا خیلی گرمه دوست داشتم گیاه مناسب اینجا رو بدونم و مقاله شما خیلی بمن کمک کرد . اینجا گل کاغذی رو توی پارک ها میکارن .انگار این گل هم به گرما مقاومه .ممنون