سلام بر دوستان عزیز باغ شیشهای! این مقاله رو یه سال، روز سیزدهبدر، که جایی نرفته بودم نوشتم؛ نشستم و مقالهای که قولش رو داده بودم آماده کردم 😀
چند سالیه که توی مغازهها، درمونگاهها و بیشتر دفترها یه گیاهی میبینید شبیه به پاندانوس، با این تفاوت که لبهٔ برگهای کشیدهش صاف و بدون دندونهست و پایین بوتهش هم پیازیه! این گیاه کرینوم یا همون سوسن عنکبوتی هست. برگهاش از وسط، توی دل هم درمیان و حالت چتری و مجنون به خودش میگیره. این گل حسابی محبوب شده و حتی یه بار توی یه سایت فروش دیدم تا یه میلیون تومن هم روش قیمت زده بودن 😎
توی این مقاله از آبیاری و نور تا تکثیر با بچهپیاز و درمان لکه و زردی برگهاش، هر چی لازمه رو براتون نوشتم. امیدوارم خوشتون بیاد. ارادتمند، سجادی 🙂

گل کرینوم یا سوسن عنکبوتی
جمعبندی سریع
- نام علمی: Crinum (رایجترینش Crinum asiaticum) از تیرهٔ نرگسیان، پسرعموی بزرگتر آماریلیس.
- نور: زیاد ولی فیلترشده؛ پشت پنجرهٔ جنوبی یا پاسیو.
- آبیاری: هر وقت خاک خشک شد، سیراب؛ کمآبی برگها رو آویزون و زرد میکنه، آب زیاد پیاز رو میپوسونه.
- دما: تا حدود ۵ درجه رو تحمل میکنه؛ به یخبندون حساسه.
- رطوبت: عاشق رطوبته.
- تکثیر: با بچهپیازهای کنار پیاز مادر؛ بذر هم میده ولی تا سه سال گل نمیده.
- سمی بودن: پیاز و برگهاش سمیه؛ از دسترس بچهها و حیوونها دور باشه.
کرینوم یا سوسن عنکبوتی چه گیاهیه؟
کرینوم در اصل یه گیاه پیازیه و سیستمش مثل گلهای پیازیه، بیشتر از همه شبیه آماریلیس؛ در واقع میشه گفت پسرعموی بزرگتر آماریلیس هست. پیازی بودنش هم یعنی یه دورهٔ استراحت لازم داره. به خاطر پیازی بودنش بهش «سوسن» میگن و به خاطر شکل گلهای معطرش که رشتههای باریک و بلند دارن و شبیه عنکبوتن، «سوسن عنکبوتی».
گلهاش درشت و معطرن و شبها عطرشون بیشتر میزنه بیرون. هرچی نورش بیشتر و آبش کمتر باشه، عطر گلهاش هم بیشتر میشه. توی ایران بیشتر رنگ سفیدش پیدا میشه و من رنگ دیگهای توی بازار ندیدم، ولی توی دنیا رقمهای صورتی و رقمهایی با برگ ارغوانی هم داره.
کرینوم توی طبیعت معمولاً با گلهای دیگه سازگار نیست و خاصیت آنتاگونیستی داره؛ یعنی اگه دو تا گیاه کنار هم باشن، از ریشهشون موادی ترشح میشه که ریشهٔ گیاه کناری رو اذیت میکنه و اونی که قویتره، اون یکی رو کنار میزنه، مثل درخت گردو که زیرش چیزی سبز نمیشه! پس بهتره کرینوم توی گلدون خودش تنها باشه.

سوسن عنکبوتی
نکتهٔ ایمنی: مثل بیشتر گیاههای پیازی تیرهٔ نرگس، همهٔ قسمتهای کرینوم، مخصوصاً پیازش، سمیه و خوردنش باعث تهوع و مسمومیت میشه. پس از دسترس بچهها، گربه و سگ دور نگهش دارید و بعد از کار با پیازش دستهاتون رو بشورید.
نیازها و نگهداری کرینوم
آبیاری کرینوم
دوستان عزیز، این گل پیازیه؛ آبیاری زیاد، یا خاکی که آب زیاد نگه میداره، باعث پوسیدگی پیاز میشه و عمر گلها رو هم کوتاه میکنه. فقط وقتی خاک خشک شد آب بدید. دقت کنید گفتم وقتی خاک خشک شد! یعنی اگه اتاق یا هوا گرم بود و هر روز خاک خشک شد، خب هر روز آب بدید، و اگه ماهی یه بار خاک خشک شد، ماهی یه بار آب بدید. یه بار هم یکی از دوستان یه روز در میون آبش میداد و برگهاش لکه زده بود؛ با هفتهای یه بار آب دادن مشکلش حل شد.
ولی حواستون باشه برگهای این گیاه استخون یا داربست نداره که سرپا وایسه؛ فقط با آب میتونه برگهای سنگینش رو سرپا نگه داره. توی کمآبی و تشنگی، برگها زرد میشن و برگهای سبز آویزون میشن. یکی از مشتریها همیشه برگهاش آویزون بود و کلی غصه میخورد، آخرش کاشف به عمل اومد که موقع آبیاری، گلدون خوب آب نمیخورده و سیراب نمیشده! پس هر وقت آب میدید، اونقدر بدید که از زیر گلدون بیرون بزنه. اگه برگهاتون آویزون شده، یه بار گلدون رو بذارید توی تشت آب تا کامل سیراب بشه.

برگهای زیرین کرینوم به علت کمآبی پژمرده شدن
نور مناسب کرینوم
این گل مثل آماریلیس به نور زیادی نیاز داره، ولی نه نوری که برگهاش رو بسوزونه. پشت پنجرهٔ جنوبی، یا پاسیو با نور فیلترشده، براش عالیه. نور زیاد برای گلدهی آخر تابستون و برای ذخیرهٔ انرژی پیاز توی فصل استراحت خیلی مهمه.
نور کم یکی از مهمترین دلیلهای مشکلات کرینومه: وقتی برگ جدید توی نور کم و گرما باز میشه، از وسط تا میخوره و میشکنه، به جای اینکه قشنگ آویزون بشه، و جای شکستگی هم کمکم قهوهای و خشک میشه. آفتاب مستقیم تند هم برگها رو کمرنگ و سوخته میکنه. خلاصه حواستون باشه!
دما
این گل به سرما و یخبندون حساسه و مثل کاکتوسها تا حدود ۵ درجه رو تحمل میکنه. کرینوم گل باغچهای هم هست؛ اگه توی باغچه کاشته باشید و سرما بزنه، برگهاش خشک میشن ولی پیازش زنده میمونه و بهار دوباره سبز میشه، مثل لاله و نرگس و سنبل! اگه توی شمال یا جنوب کشور هستید، میتونید توی حیاط بکاریدش.
هرچی هوا گرمتر باشه، آب بیشتری لازم داره. توی هوای خنکتر هم رشد برگها بیشتره و باز آب بیشتری مصرف میکنه؛ چون این دفعه آب خرج رشد میشه، ولی توی گرمای زیاد آب فقط خرج زنده موندن میشه، نه رشد! آخر پاییز گلتون رو ببرید توی راهپلهٔ خنک و روشن و با خنک شدن هوا و کم کردن آبیاری، اجازه بدید کمی استراحت کنه.
رطوبت
این گل عاشق رطوبته و برگهای پهنش با رطوبت سرپا هستن. با گذاشتن یه ظرف آب روی بخاری یا رادیاتور، یا روشن کردن کولر آبی، میتونید رطوبت رو به حدود ۳۰ درصد برسونید که برای این گل کافیه. توی پاسیو هم با خیس کردن کف زمین تا حدود ۵۰ درصد میرسه که عالیه. فقط روی خود برگها آب نپاشید، چون توی هوای مرطوب بهار زمینهٔ بیماریهای قارچی رو فراهم میکنه. یه جریان هوای ملایم و تهویهٔ گاهبهگاه هم براش لازمه.
خاک مناسب کرینوم
یه خاک آمادهٔ کاشت خوب، مثل خاکهای هلندی یا خاک آپارتمانی، براش خوبه. اگه میخواید زهکشیش بهتر بشه، کمی پرلیت قاطیش کنید. خاک نباید همیشه خیس بمونه.
تغذیه و کوددهی
با شروع فصل رشد، تا آخر بهار با یه کود کامل مثل کود ۲۰-۲۰-۲۰ تغذیه بشه. بعد با گرم شدن هوا، یه کود پتاس بالا مثل نیترات پتاسیم بدید تا گلها و پیاز رشد کنن. معمولاً بعد از گلدهی یه دورهٔ استراحت داره که گیاه رشد نمیکنه و توی این دوره تغذیه متوقف میشه. توی استراحت پاییز و زمستون هم یه کود فسفره بدید تا پیازش خوب رشد کنه و بچه بده. من کودهای گرین رو توصیه میکنم.
یه ترفند قدیمی هم براتون بگم: اگه توی حیاط کاشتیدش، پای خاکش استخون ماهی یا مرغ یا گوشت دفن کنید تا فسفری که آزاد میشه پیازش رو درشتتر کنه!
هرس
کرینوم هرس خاصی نمیخواد. فقط برگهایی که زرد و خشک میشن رو از پایین ببرید. اگه گیاه ضعیف شده، ساقهٔ گل رو بعد از تموم شدن گلها بکنید تا زور گیاه رو نگیره.
تعویض گلدان
هرچی جای این گل تنگتر باشه، بچههای بیشتری میده و سر وقت گل میده؛ ولی اگه قرار باشه زیاد بچه بده، دیگه از رشد خود مادر خبری نیست 😀 پس گلدون رو کمی بزرگتر بگیرید تا هم زیاد بچه نده و هم مادر رشد کنه. زیاد گلدونش رو عوض نکنید؛ فقط وقتی که داشت گلدون منفجر میشد! توی این فاصلهها، کمی از خاک روی گلدون رو بردارید و خاک تازه بریزید.
اگه ریشهها اونقدر قوی شدن که از گلدون درنمیاد، گلدون رو بشکنید تا به گیاه آسیب نرسه. اگه موقع تعویض گلدون کمی از ریشههاش کنده شد و چند تا برگ زرد شد، نگران نباشید؛ داره خودش رو سازگار میکنه. اسید هیومیک بهش بدید تا جلوی زردی رو بگیره و ریشه زودتر ترمیم بشه.

پیاز کرینوم
تکثیر کرینوم
تکثیر با بچهپیاز (بهترین روش)
این گل اخلاقش اینه که دائم از کنارش بچه میده و جوجهکشی راه میندازه! بهترین راه تکثیر، جدا کردن همین بچهها یا پاجوشهاییه که کنار پیاز مادر توی بهار ظاهر میشن. بذارید چند سال حسابی رشد کنن و پیازشون شکل بگیره و ریشه بزنن؛ تا اون موقع انگولکشون نکنید! بعد توی بهار جداشون کنید و توی گلدون جدا بکارید. اگه هم پیازچه رو زود کندید و ریشهٔ درست حسابی نداره، بذاریدش توی ماسه یا پرلیت، نزدیک گیاه مادر و جای خنک و روشن، تا ریشه بزنه.
- گلدون نباید بزرگ باشه: پیاز جوون توی گلدون بزرگ ریشهش دیر کار میکنه و زرد میشه و میپوسه. گلدون کوچیک بگیرید.
- عمق کاشت: حدود ۵ سانت از سر پیاز بیرون بمونه و بقیهش بره زیر خاک.
- کرینوم با قلمه تکثیر نمیشه؛ فقط با بچهپیاز، تقسیم بوته و بذر.
اگه هم بچههایی که کنار مادر زده خیلی زیادن و نمیخواید تکثیرش کنید، بهتره نذارید زیاد بزرگ بشن، چون زور مادر رو میگیرن.

تقسیم پیاز کرینوم
تکثیر با بذر
اگه آماریلیس رو دیده باشید، وقتی گلهاش تموم میشه و گردهافشانی شده، ته گلها یه سری برآمدگی سبز درست میشه که همون میوهها و پر از بذرن. کرینوم هم دقیقاً همینطوره؛ برای گردهافشانی میتونید با یه قلمو گرده رو از یه گل به گل دیگه ببرید. بذرهاش درشت و گوشتیان؛ اونها رو توی یه خاک سبک و غنی بکارید و منتظر جوونه زدن باشید. بعد از جوونه زدن، وقتی به زمستون رسید، ببریدش یه جای خنکتر و کمنورتر تا پیازش شکل بگیره. بذرها سریع سبز میشن و برگ میدن، ولی تا حدود سه سال گل نمیدن، چون باید به سن بلوغ برسن.

بذر سوسن عنکبوتی
پیازچههای روی ساقهٔ گل
روی ساقهٔ گل کرینوم بعد از خشک شدن گلها، گاهی پیازچههای گرد و گوشتی شکل میگیره که روی هوا جوونه میزنن (در اصل همون بذرهای درشتشن که روی ساقه سبز میشن). برای کاشتشون، ساقه رو همونطور که به گیاه وصله خم کنید و پیازچهها رو روی سطح خاک یه گلدون کناری بذارید تا ریشه بزنن. وقتی ریشه زدن، ساقهٔ گل اصلی رو ببرید تا پیازچهها مستقل بشن. خلاصه دست به هر جاش بزنید، میتونید تکثیرش کنید 😆

پیازچههای روی ساقهٔ گل
آفات و بیماریهای کرینوم
- سفیدک پودری: انگار یه پودر سفید یا گچ روی برگ ریختن. توی هوای مرطوب بهار شکل میگیره؛ روی برگ آب نریزید و با قارچکش پنکونازول سمپاشی کنید.
- آنتراکنوز و خال سیاه: برگها بدشکل میشن و لکههای سیاه و قهوهای روشون میفته. با قارچکش کاربندازیم سمپاشی کنید و ۵ روز بعد تکرار کنید، تهویه رو درست کنید و بذارید بین دو آبیاری خاک خشک بشه.
- بوتریتیس (کپک خاکستری): توی هوای سرد زمستون روی برگهای سیاهشده یه کپک سفید یا خاکستری درست میشه. برگهای آلوده رو ببرید و آبیاری رو کم کنید.
- پوسیدگی ریشه و پیاز: اگه گیاه یههو بیحال شد و آب دادن درستش نکرد، درش بیارید، ریشههای سیاه و پوسیده رو با قیچی تمیز ببرید و با قارچکش کاپتان تیمار کنید و توی خاک تازه بکارید.
- کنه: اگه روی برگها گرد و خاک ریز یا تار عنکبوت دیدید، کنه زده.
خرخاکی توی خاک گلدون هم معمولاً آزاری نداره؛ ولش کنید و انگولکشون نکنید.

کرینوم
سؤالات پرتکرار شما
برگهای کرینوم شل و آویزون شده؛ چیکار کنم؟
تقریباً همیشه کمآبیه یا گلدون موقع آبیاری کامل سیراب نمیشه. گلدون رو بذارید توی تشت آب تا سیراب بشه، و از این به بعد به محض خشک شدن خاک، اونقدر آب بدید که از زیر گلدون بیرون بزنه. جاش هم خیلی گرم نباشه. اگه با این کار درست نشد، ریشه رو بررسی کنید؛ ممکنه پوسیده باشه.
سر برگها زرد و خشک میشه و برگها از وسط تا میخورن.
نورتون کمه و تهویه کمه. این گل باید توی راهپلهٔ روشن، کنار پنجره، تراس یا بالکن باشه، و هر دو هفته یه بار تغذیه بشه. آبیاری خیلی زیاد یا خیلی کم هم این مشکل رو بدتر میکنه.
روی برگها لکههای قهوهای و خال سیاه افتاده.
بیشتر وقتها نشونهٔ قارچه که با آب زیاد، نور کم و تهویهٔ کم بیشتر میشه. فاصلهٔ آبیاری رو بیشتر کنید، نورش رو زیاد کنید و با قارچکش سمپاشی کنید. گاهی هم جای شکستگی برگهای سنگین، کمکم قهوهای میشه.
پاجوشی گرفتم که ریشه نداره؛ توی آب بذارم یا خاک؟
توی پرلیت یا ماسه بکاریدش، جای خنک و روشن، تا ریشه بزنه. گلدون کوچیک بگیرید که ریشه سریع کار کنه.
کرینوم پیازش نصفه بوده؛ مشکلی پیش میاد؟
اگه ریشههاش سالمه، نه. کودهای فسفر و پتاس بالا بدید تا ریشه سریع قوی بشه.
کرینوم رو میشه توی خونه نگه داشت؟
بله، به شرطی که نورش کافی باشه و چند وقت یه بار هوادهی بشه تا تهویه کامل بشه. ولی توی پاسیو، تراس روشن و راهپله نگهداریش راحتتره.
کرینوم رو از کجا بخرم؟
از بازار گل تهران و گلفروشیهای بزرگ میتونید پیدا کنید.
بیشتر بخوانید:

سلام روز به خیر
آیا میشود از کرینوم در بالای پشت بام در نور آزاد نگهداری کرد؟
ممنون
سلام عزیزم خوبی شما؟ بله میشه ولی نه اینکه وسط تابستون یهو ببرید زیر برق افتاب باید از عید به مرور بره بالا و عادت کنه ! البته بازم باید یه سایه بون داشته باشه افتاب ایران تابستونا خیلی قویه و میسوزونه
خیلی ممنون از شما
سلام. خدا قوت
از این گل دو تا در منزل دارم.پشت شیشه جنوبی و البته پشت پرده حریر. آبیاری هنگام خشکی. برگها از محل اتصال به ساقه شکسته و خم میشن. مشکل چیه؟ ممنون
سلام عزیزم خوبی شما؟ نورش کمه تهویه هم کمه ، این گل بهتره توی تراس یا بالکن باشه و نور بیشتری ببینه… از اب تخم مرغ ابپز به عنوان مکمل کلسیم بهش بدید تا برگها سفت تر بشن
با عرض سلام مجدد
دو روز است که گیاه کرینوم را به بالا پشت بام برده ام ولی درست مصادف با باد و باران اردیبهشت ماه شد.
تمام برگهایش به سمت پایین سقوط کرده است. شاید از سرما و تغییر جا و باد و باران شوک شده باشد.
نمیدانم آیا اگر صبر کنم عادت میکند؟ باید چکارش کنم.
ممنون میشوم اگر راهنمایی بفرمایید.
باتشکر
سلام عزیزم خوبی شما؟ صبر کنید درست میشه ولی با گرمی هوا مراقب ابش باشید و کمی بتونید براش سایه کنید تابستون سرظهر اذیت میشه
خیلی ممنون از وقتی که میگذارید
خیلی ممنون از وقتی که گذاشتید??
سلام من ازاین گل دارم الان یه هفتس روی برگاش خال سیاه افتاده باید چکار کنم ممنون میشم راهنماییم کنین
سلام عزیزم خوبی شما؟ سم کارنبدازیم تهیه کنید سمپاشی کنید ، تهویه درست کنید ، بین دو ابیاری خاک خشک بشه و اینکه سم رو ۵ روز بعد تکرار کنید تا دیگ ادامه دار نشه تغذیه هم با کود گرین آپارتمانی بکنید تا قوی بشه.
سلام.من از این گل دارم ولی اصلا به خوشکلی عکسهای شما نیست برگهاش همشون سرشون زرد میشه و خشک و برگهاشم از وسط میشکنن نمیدونم چکارش کنم.در ضمن کنار درب و پنجره رو به بالکن هم هست.وقتایی هم که خاکش خشک بشه مقدار کمی ابش میدم
سلام عزیزم خوبی شما؟ نورتون کمه ، تهویه گلتون هم کمه، این گل باید توی راه پله روشن یا تراس و بالکن باشه تغذیه به صورت دو هفته یبار صورت بگیره…
سلام.چه چیزی باعث میشه برگهای این گیاه سر برگ شروع به زرد و خشک شدن بکنه و بجای اویزان بودن برگها از وسط تا بشن یا به عبارتی بشکنن؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ نور کم باعث شکستن برگ میشه و ابیاری زیاد یا خیلی کم !
سلام وقت بخیر .ببخشید جناب مهندس گل من پارسال گل داد ولی اصلا پاجوش نداره و نمیزنه و برگهاش از تقریبا نزدیکهای سر برگ میشکنه حالت خمیده خوشکل نداره .سبز پر رنگم نیست.عکسشو نمیتونم اپلود کنم نمیدونم چرا.
میشه بفرمایید چه مشکلی داره؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ باید تغذیه کنید با کود گرین آپارتمانی تغذیه کنید تا رنگش درست بشه و برگها دوباره سفت بشن ، نورشم زیاد کنید
سلام وقت بخیر،من از این گل دارم نورش هم خیلی خوبه از نور گیر روی سقف خونه نور میگیره تاالان خیلی خوب وسر حال بود ولی تقریبا از یک ماه پیش خیلی بی حال شده ولکه های قرمز روی برگ هاش افتاده بعد هم زرد میشن ومیوفتن همه ی برگهاش از بین رفته برگهای جدید هم به همون حالت درمیان واز بین میرن،اسفند ماه گلدونش رو عوض کردم ،پا جوش هم داره که دو روزه جداشون کردم.
ممنون میشم راهنمایی بکنید.
سلام عزیزم خوبی شما؟ ببینین سم قارچکش بهش بزنید با سم کاربندازیم سم بزنید …برایاون لکه های قرمز در کل این فصل کمی خواب و خزون داره دوباره سبز میشه وجوونه میزنه !
Attachment
سلام
این گلم هم برگهاش شکسته و اویزان شده چه کار کنم درست بشه؟
تازه گلدونشو عوض کردم
ممنونم
سلام عزیزم خوبی شما؟ این فصل کمی خزون براش طبیعی هست اینی که من میبینم خاکش خیلی بده ! بهتر بود خاک خوب براش میزدید عزیزم این بیچاره هم مثه ما میمونه ، رخت و لباس و بسترش بد باشه ناراضی میشه و این نارضایتی رو یه طوری باید نشون بده ، وگرنه زبون نداره که 🙂
سلام خدمت دوستان با صفا. به نظر می رسه خاکش هم سنگینه و هم خشکه.
خاک سنگین رشد گیاه را کند می کنه و خاک سبک باعث رشد سریع موضعی می شه که بعد از مدتی، تمام گلدان ریشه می شه و سپس به طور ناگهانی، رشد گیاه متوقف می شه.
باید به اندازه یکسان، خاک برگ و خاک معمولی ترکیب بشه.
درضمن بهتره به محض خشک شدن سطح گلدان، آبدهی انجام بشه. چون گیاه نسبتا آبدوستیه. توصیه می شه از گلدان بدون پایه با زیرگلدانی مناسب استفاده بشه که آب مازاد وارد شده در زیرگلدانی، مجددا توسط گیاه مصرف بشه.