معرفی کاج نوئل

+۱۱۰

-۱۵

کاج نوئل درختی است پر رشد و به واسطه ی کریسمس از معروفترین کاج ها میباشد ولی در سالهای اخیر به خاطر توانایی پایین برای بازیابی سوزن هایش از محبوبیتش کم شده در شرایط ایده آل در هر فصل رشد ۳۰ سانتی متر رشد میکند تمامی گونه های این درختچه یکپایه میباشند یعنی مخروطهای نر و ماده روی همان درخت ولی شاخه های جدا تشکیل میشود. این گونه ها از مناطق سرد و معتدله نیمکره شمالی از ناحیه قطبی تا ارتفاعات کوهستانی  نواحی معتدله گرم گسترش یافته اند. سوزنها دارای مقطع ۴گوشه هستند وبادوامند و پایک کوتاهی دارند که هنگام سقوط، بر روی شاخه ها باقی می مانند .مخروط ماده ابتدا مستقیم بوده ولی در جریان گرده افشانی به سمت پایین خم می شود . پس از رسیدن و ریزش دانه ها، به همان حالت و بدون جدا شدن و ریزش فلسه ا باقی می ماند .این درخت  یکی از مهمترین و بهترین درختان چوبده و صنعتی در اروپا و جهان می باشد و سهم عمده ای از تجارت جهانی چوب به آن اختصاص یافته است . از آن در تهیه چوبهای الواری و تیری، مصارف متنوع نجاری، ساختمان سازی و مبل سازی و حجم زیادی در تولید خمیر کاغذ استفاده می شود.

نیازها:

آبیاری: در ۲سال اول کاشت آبیاری منظم برای استقرار این گیاه بسیار مهم است ولی پس از آن هفته ای یکبار آبیاری عمیق انجام شود

نور:به ۶ساعت آفتاب کامل در روز نیاز دارد یعنی آفتاب کامل البته سایه آفتاب هم تحمل میکند ولی حجم گلدهی و رشد هم کاهش میابد

خاک:در هر نوع بافت خاک اعم از شنی ،رسی،لومی  به شرط زهکشی خوب وعدم خفگی خاک قادر به زندگی است ولی ازنظر واکنش ،خاک های خنثی تا اسیدی را ترجیح میدهد.ریشه های این گیاه سطحی میباشد بنابراین افتادگی دراثر بادهای شدید در گونه های ان رخ میدهد پس از آبیاری سطحی و زیاد بپرهیزید

دما:مانند اکثر کاج ها به سرما مقاوم است ولی درکل به خاطر مناطق بومی خود طالب هوای خنک و رطوبت بالا میباشند

هرس: هرس کردن شاخه های خشک و سرشاخه های سبز برای پر شدن و شاخه زایی بیشتر توصیه میشود.

تغذیه: اگر درخت شما بزرگ است میتوانید از کودهای کند رهاشونده هر ۳یا ۴ماه یکبار استفاده کنید چون درختان بزرگ ریشه های بیشتر و عمیق تری دارند و میتوانند مواد غذایی عمق خاک را نیز مصرف کنند ولی درختان کوچکتر را هر ماه با کوهای کامل تغذیه کنید

تکثیر: درختی سخت ریشه زا است و به وسیله ی قلمه های چوب سخت در محیط مرطوب و با هورمون های ریشه زایی در آخر پاییز و اوایل زمستان تکثیرمیشود این درخنان دارای خاصیت مکان نگاری میباشند یعنی اگر از شاخه های عمودی قلمه گرفته شود درخت عمود رشد میشود ولی اگر از شاخه های افقی قلمه گرفته شود درختی افقی رشد بوجود می آید

پیوند نوئل

پیوند نوئل

کاشت بذر نوئل

*مشکلات : در فصل بهار بخاطر بارندگی و اختلاف دمای شب و روز این درخت مستعد قارچ   Rhizosphaera  و در نتیجه سوزن ریزی میباشد پس برای پیشگیری بهتر است با سموم قارچ کش سیستمیک آنرا ضد عفونی کنید توجه کنید بعد از سوزن ریزی کامل  دیگر قارچ کش زدن  فایده ای ندارد فقط به جلوگیری از آن کمک میکند.همچنین به یاد داشته باشید که برای جلوگیری ار قارچ و سوزن ریزی هرگز روی برگهای درخت آبپاشی نکنید!!!!!!!!!!!! (مشکل عمده)یا درخت نوئل جوان را کنار نوئل بزرگ نکارید.در صورتی که در ابتدای سوزن ریزی آن را مشاهده کردید این ۴ کار را انجام بدید: ۱)بریدن شاخه مربوطه و سوزاندن آن

۲)اجازه دهید شاخ و برگ کاملا خشک شود

۳)با کود تقویت کننده درخت را تقویت کنید.

۴)برای جلوگیری سریع قارچ کش بزنید.

بیماری قارچی

قارچ فیتوفترا

پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد

بیماریهای باکتریایی: معمولا به صورت خشک شدن و مردن شاخه های درخت از پایین به سمت شاخه های بالایی خود را نشان میدهد یا سوزن ها به رنگ قهوه ای یا بنفش در می آید!! باغ شیشه ای طبق تجربیات خود پیشنهاد میکند برای پیشگیری  از این بیماریها در دوران خشک و تابستان به گیاه هرگز استرس آبی یعنی بی آبی وارد نشود و در صورت دیدن علایم سریعا شاخه های آلوده را هرس کنید و از ته بچینید!

بیماری باکتریایی

این درخت دارای جنس هاو گونه های مختلفی است که در اینجا به معرفی برخی از آنها میپردازیم

الف:جنس نوئل:

۱:نوئل سبزیادرخت نوئل Picea abies:

نوئل سبزبومی اروپاست ودرغالبابه عنوان درخت ایام کریسمس بکارمیرودوازاین رو نام فارسی درخت نوئل یاکاج نوئل به آن اطلاق شده است. نام عربی آن تنوب یاصنوبر صغیرمیباشد.در برابر هر نوع آلودگی و گازهای سمی مقاوم است .

نوئل

دارای ۲زیر گونه مهم (بالشتکی و اولندروف) میباشد

۱.۱:نوئل سبز بالشتکی (Picea abies ‘Nidiformis’ ) :

کوتاه قد و به شکل بالشتک، ارتفاع به ندرت به یک متر می رسد، گسترش پهنای تاج تا متر، فرم نیم کروی و گاهی در وسط فرورفته، بسیار کند رشد است و در طول سال بیش از ۳ تا ۵ سانتیمتر رشد نمی کندو کاشت آن درباغهای صخرهای وپارکهابسیارمعمول است.

نوئل بالشتکی

۲.۲:نوئل اولندورف (Picea abies ‘Ohlendorfii’ ) :

فرم مخروطی فشرده،ارتفاع۱.۵تا ۳متر،قطر قاعده ۳متر

نوئل اوئلدورف

۲:نوئل کانادایی(Picea glauca) :

واریته ی Conica آن(Picea Glauca Conica)فرم زیبایی دارد و در موطن اصلی خود یعنی کانادا رویش دارد. نوئل کونیکا کند رشد است و ارتفاع درختان ۶۰ ساله آن به ۴ متر می رسد. تاجی فشرده به شکل مخروطی باریک و بسیار زیبا دارد و به دلیل تراکم و فشردگی سوزنها و شاخه های کوچک، سطح داخلی تاج نا معلوم است.

این رقم در طراحی باغ و پارک بسیار مورد توجه است و یکی از گیاهان ویژه و انحصاری پارکهای جدید و کلاسیک اروپا و آمریکا محسوب می شود . نمونه هایی از آن وارد ایران

شده و در برخی پارکهای شهری و بخش خصوصی کاشته شده است .

نوئل کانادایی

۳:نوئل نقرهایی یاآبی(Picea pungens) :

نوئل آبی

نام انگلیسی:Colorado spruce, Rocky mountain spruce

یکی از زیباترین گونه های سوزنی برگ است که به خاطر فرم و رنگ زیبا ی سوزنهای آن، بیشتر از دیگر گونه های جنس نوئل، جهت فضای سبز و محیط زیست شهری کاشته میشود. زیستگاه اصلی آن ایالات متحده آمریکاست .

(P. pungens var. glauca ) را glauca می نامندو در برخی منابع واریته(Blue spruce )  را نوئل آبی یا نوئل نقره ای رنگ می نامند.

خصوصیات گیاهی: ارتفاع ۵۰متر و قطر ۱.۵آن با ثبت رسیده است!!

شاخه هاوتاج: شاخه های اصلی بازاویه۹۰ درجه ودرحلقه هاوردیف های جدا ازهم وشعاعی آرایش یافته اند. شاخه های فرعی به صورت متقابل وافقی قراردارند.تاج آن خوش فرم،مخروطی ومتقارن است.

برگها: سوزنها سخت و نوک تیز ، به طول ۲ تا ۳ سانتیمتر، دارای پاشنه کوتاه، مقطع  لوزی شکل و به رنگ سبز مایل به آبی می باشند و غباری کبود رنگ تمام سطح آنرا می پوشاند. سوزنها به صورت شعاعی دور تا دور شاخه ها آرایش یافته اند .

مخروط: سیلندری یا گوشه دار و مستطیلی ، ۸ تا ۱۱ سانتیمتر طول و ۲ تا ۳ سانتیمتر  پهنا دارد. معمولا در انتهای شاخه های سال قبل آویزان می شوند.

مشکلات : کمبود برخی عناصر مثل ،منگنز و روی و آهن یا قلیایی شدن خاک یا به صورت ژنتیکی با افزایش سن و یا گرمایی زیاد هوا  یا  اگر از پایین به بالا روی سوزن ها نقاط سیاه رنگ مشاهده شد علامت قارچ و بیماری میباشد که باید قارچ کشی شود.در کل تمام این مشکلات باعث تغییر رنگ نوئل آبی به سبز میشود.

دو رقم مهم این گونه:

۳.۱:نوئل آبی کپه ای(P. pungens ‘Globosa’ ) :

کوتاه قد است (بیشترین ارتفاع ۱ متر) و به صورت کروی گسترش می یابد (پهنای۱/۵ متر). در ابتدای رشد شاخه ها گسترده و نامنظم رشد می کنند ولی در نمونه های P. pungens ‘glauca’ ‘Globosa’ فرمی مسن، فشرده و زیبا دارند .از آن برای آرایش و طراحی در سبکهای مختلف باغبانی استفاده می شود .

نوئل آبی کپه ای

کاربرد آن:سطوح چمن، تکدرخت (همچنین چوب آن کاربرد صنعتی دارد )

سیستم ریشه ای: سطحی، دارای ریشه های جانبی افشان و باریک و بلند

سرعت رشد: متوسط تا کند

آب و هوا: به یخبندان مقاوم است . به گرمای مفرط حساس است. نواحی ملایم و مرطوب را تحمل می کند. در آفتاب یا سایه خوب رشد می کند .

هرس: نیازی به هرس ندارد.

تغذیه: تغذیه خاصی نیاز نیست .

آبیاری: هرماه یک بار آبیاری عمیق . زهکش خوب ضروری است .

آفات و بیماریها: عنکبوت قرمز. سمپاشی با مالاتیون. قارچهای انگلی موجب فساد چوب آن می شوند و درمانی هم ندارند . درخت را ریشه کن کرده بسوزانید.

۳.۲:نوئل آبی کاستر( P. pungens ‘Koster) :

این رقم بهترین و مشهورترین فرم آبی رنگ در میان سوزنی برگان زینتی است [بر طبق  منابع انتشار یافته]. به صورت طبیعی به فرم مخروطی یا هرمی زیبا آرایش می یابد . ارتفاع ۱    متر می رسد. سوزنها به رنگ سبز مایل به آبی مات می باشند
بسیار برای طراحی فضای سبز دست طراحان را باز میگذارد و در باغهای صخره ای یا در منظر سازی همراه با درختان رنگی و پهن برگ! دیگر مثل افرای سرخ با رنگ قرمز یا آلو پرونوس قرمز منظره ی دلربایی را به وجود می آورد

نوئل کاستر

ب:جنس نراد:

این جنس در حدود ۵۰ گونه و بیش از ۱۵۰ رقم دارد. به غیر از چند مورد استثنایی، همه گونه ها بومی مناطق معتدله تا سرد نیمکره شمالی هستند و از شرق و شمال آسیا تا آمریکای شمالی، قسمتهایی از اروپا و شمال آفریقا انتشار دارند.

همه گونه ها همیشه سبز و تک پایه اند و تاج آنها هرمی شکل است.  شاخه ها شعاعی و منظم هستند.  سوزنها در بیشتر گونه ها مسطح و تخت بوده و به صورت شانه ای یا در برخی گونه ها پیرامونی  و برسی آرایش یافته اند. سطح زیرین سوزنها اغلب به رنگ آبی-نقره ای تا سبز روشن براق است و در اثر جدا شدن برگها، در سطح شاخه ها اثر گرد یا بیضی شکل بر جا می ماند که در این حالت سطح شاخه ها صاف و اثری از دمبرگ باقی نمی ماند. مخروط برافراشته و غیر آویزان است و هنگامی که دانه ها رسیدند به طور کامل از هم پاشیده و  فلسها فرو می افتند و فقط محوری لخت بر روی شاخه ها باقی می ماند (مهمترین اختلاف بین
نوئل و نراد).

گونه ی مهم آن یعنی نراد قفقاز:

۱:نرادقفقاز(Abies nordmanniana) :

نام انگلیسی:Caucasian fir, Nordmann fir

برگهای آبیس

بومی قفقاز و جنوب شرقی دریای سیاه است . اولین بار در سال ۱۸۳۸ توسط گیاهشناسی به شناسایی ومعرفی(Kura) در قسمتهای بالادست رودخانه کورا(Nordmann) نام نردمان شد.بلند قامت است. نیاز فراوانی به رطوبت محیط دارد .  به عناصر غذایی خاک کم توقع است ، ولی بهترین نتیجه را در خاکهای رسی می دهد.  سیستم ریشه ای قوی دارد و به راحتی توسعه می یابد . در برابر باد و یخبندان مقاوم است و تا ۲۵ – را به راحتی تحمل می کند .  بهترین رشد را در نواحی سرد دارد.

خصوصیات گیاهی: ارتفاع تا ۶۰ متر و قطر تا ۲ متر گزارش شده است.

شاخه ها و تاج : شاخه های اصلی تنه منظم و به صورت شعاعی با زاویه ۷۵ تا ۸۰  درجه به اطراف و جوانب گسترده شده اند. شاخه های فرعی متقابل و عمود بر محور اصلی تنه هستند. تاج درختان جوان و میانسال هرمی و خوش فرم، ولی بعدا تقریبا کروی می شود.

برگها: سوزنها نواری در قسمت قاعده پهن تر و نوک آنها گرد ۱ تا ۳ سانتیمتر، سطح روی / یا فرورفتگی کوچکی دارد . به طول ۵ آن سبز تیره و صاف و زیر آن ۲ نوار پهن به رنگ نقره ای تا سفید وجود دارد. سوزنها به صورت کمانی دور تا دور شاخه های جوان ردیف شده اند.

مخروط : استوانه ای و بر افراشته، ۱۷ تا ۲۲ سانتیمتر طول و ۵  سانتیمتر پهنا دارد. دارای پایکی کوتاه است

موارد استفاده:

درختی صنعتی است و استفاده های متعددی از آن در صنایع چوب و صنایع سلولزی  می شود. یک گونه زینتی مناسب است و به طرز جالبی آراسته و شکل می گیرد و به همین خاطر  در پارکها و باغها کاشته می شود. هنگامی که تنها رشد کند تاج هرمی زیبایی با شاخه های گسترده رو به پایین ایجاد می کند.