سلام خدمت همهٔ دوستان عزیز باغ شیشهای. توی بازار گل همیشه این گیاه رو به اسم «کاکتوس عطری» میشناختن :)) و وقتی دست میزدیم به برگهاش، دستمون بوی عطر (بخونید گند!) به خودش میگرفت. بعضیها با حسنیوسف اشتباهش میگیرن، بعضیها هم به اسم «شمعدانی عطری» میفروشنش. اسم درستش گل برگ نعنایی یا پیچک سوئدی (پلکترانتوس) هست و واقعاً از ارزونترین و راحتترین گیاهای آپارتمانیه، به شرطی که یه قانون رو یادتون نره: این گیاه هوا میخواد، نه اتاق دربسته!
اگه برگ نعناییتون قهوهای یا سیاه میشه، میریزه یا نوک برگش میسوزه، تقریباً مطمئن باشید یکی از همین چند تا دلیله که توی کامنتها بارها جوابشون رو دادم. توی این مقاله همهش رو یهجا جمع کردم.

گل برگ نعنایی ابلق
جمعبندی سریع
- نام علمی: Plectranthus (پلکترانتوس)، از خانوادهٔ نعناعیان (Lamiaceae)، بومی استرالیا.
- نور: خیلی نور میخواد ولی آفتاب مستقیم ظهر نه؛ کنار پنجره، بالکن یا راهپلهٔ روشن.
- تهویه: مهمترین نکته! توی اتاق بسته میپوسه و برگهاش میسوزه.
- آبیاری: وقتی سطح خاک خشک شد. آب روی برگها نریزید.
- دما: بین حدود ۱۳ تا ۲۷ درجه؛ زمستون باید جای محافظتشده باشه.
- تغذیه: هر دو هفته یه بار کود گیاهان زینتی.
- تکثیر: قلمهٔ ۷ تا ۱۰ سانتی (حتی توی آب هم ریشه میده).
- هرس: سربرداری ساقهها برای پرپشت و توپی شدن.
گل برگ نعنایی چه گیاهیه؟
گیاهی خزنده و علفی از خانوادهٔ نعناعیان (لابیاته)، بومی استرالیا، سریعالرشد و ارزون با نگهداری ساده که برای مبتدیها مناسبه. برگهاش گرد و کنگرهدار و سبز روشنه و بعضی واریتهها ابلق (با لکههای سفید) هستن. ساقهش چهارگوش و شکنندهست و گلهای ریز سفید و ارغوانی مهمیزدار توی پاییز، بهصورت خوشه، انتهای ساقه ظاهر میشن. چون ساقههاش آویزونه، برای سبد آویز و پوشش گلدونهای بزرگ عالیه. برگهاش هم بوی خوشی میده و فقط کافیه دستی بهشون بزنید.
یه نکتهٔ مهم: گیاهی که توی بازار بهعنوان «برگ نعنایی» میفروشن، گاهی چند تا گونهٔ مختلف پلکترانتوسه؛ مثل برگبشقابی (اوونیوم، Plectranthus amboinicus) یا Plectranthus verticillatus. شرایط نگهداریشون با هم یکیه.
نیازها و نگهداری گل برگ نعنایی
نور مناسب گل برگ نعنایی
نیمسایه و نیمآفتاب، نزدیک پنجره، بهترین جاست. سایه رو تحمل میکنه ولی از آفتاب مستقیم خوشش نمیاد و برگهاش چروک و خشک میشه. با این حال نور کم هم دردسر داره: برگها از پایین به بالا خشک و ریزان میشن و ساقهها دراز و لاغر میشن. اگه پشت پنجرهٔ شمالی گذاشتیدش و ساقهها فاصلهدار و دراز شدن، نورش کمه؛ ساقهها رو تا نصف هرس کنید و ببریدش جای روشنتر.
بهتره این گل رو توی تراس، بالکن یا حیاط (یا راهپلهٔ روشن) نگه دارید. اگه توی خونه بمونه، بیشتر وقتها گل نمیده.
تهویه؛ اولین قانون برگ نعنایی
این گیاه بدون تهویه خوب نمیمونه. زمستون که در و پنجرهها بستهست، بیشتر از همه نوکسوزی (سوختن نوک برگها) دیده میشه، چون هوای راکد و CO₂ زیاد گیاه رو خفه میکنه. اگه ببرید جایی با گردش هوا، مثل پنجرهٔ باز، راهپله یا تراس، خیلی از مشکلها خودبهخود درست میشه.
دما
حداقل دمای زمستون حدود ۱۳ درجه و حداکثر تابستون حدود ۲۷ درجهست. سرمای زمستون رو تحمل نمیکنه و نباید بیرون بمونه؛ ببریدش داخل راهپله یا خونه تا سرما نزنه. توی تابستونِ خیلی گرم (مخصوصاً جنوب) برگها خم میشن و میریزن؛ جای خنکتر و آبیاری منظم کمک میکنه. سرمای مصنوعی کولر هم براش خوب نیست.
آبیاری گل برگ نعنایی
یه قانون ساده: بذارید سطح خاک بین دو آبیاری خشک بشه، بعد آب بدید. به حرف گلفروشهایی که میگن «هر روز آب بده» اصلاً توجه نکنید! آب زیاد دلیل شمارهٔ یک سیاه شدن لبه و ساقه، زردی و ریزش برگ و پوسیدگیه. با انگشت خاک رو امتحان کنید. اگه توی سبد آویز نگهش میدارید، چون هوا بیشتر بهش میخوره، زودتر خشک میشه و بیشتر باید چک کنید.
اصلاحیه: توی نسخهٔ قبلی نوشته شده بود غبارپاشی هفتگی برای این گیاه خوبه. بعد از بارها دیدن مشکل توی کامنتها، توصیهٔ من الان اینه که روی برگها آب نپاشید. آب روی برگها باعث لکهٔ قهوهای و قارچ میشه. رطوبت هوای اتاق برای این گیاه کافیه و برای تمیز کردن برگها هم دستمال یا اسفنج مرطوب کافیه.
تغذیه، خاک و گلدون
گیاه کمتوقعیه، ولی هر دو هفته یه بار تغذیه با کود گیاهان زینتی (مثل کود گل آپارتمانی یا کود کامل گرین)، طبق دستور روی بسته، رشدش رو بهتر میکنه. خاک آمادهی کاشت (مثل خاک آماده کاشت) با زهکشی خوب بهترین نتیجه رو داره؛ خاک سنگین و باتلاقی آب رو نگه میداره و ریشه رو میپوسونه. اندازهٔ گلدون هم مهمه: اگه خیلی بزرگ باشه، ریشه اول باید همهٔ اون فضای خالی رو پر کنه و بعد برگها رشد کنن (رشد کند میشه)؛ ولی اگه خیلی کوچیک باشه و گیاه کل گلدون رو بپوشونه، ساقهها ناگهان خشک میشن. وقتی ریشهها از ته گلدون بیرون زد، یه سایز بزرگتر بهتره.
تمیز کردن برگها
برگها رو با دستمال نرم یا اسفنج مرطوب تمیز کنید. مواد براقکنندهٔ شیمیایی رو نزنید، چون لکهی قهوهای روی برگها میندازن (اگه خیلی لازمه، حداکثر ماهی یه بار). اگه غبار سفیدی روی برگها دیدید، با دستمال آغشته به سرکه پاکش کنید؛ اگه پاک نشد، قارچه و باید سمپاشی بشه.
تکثیر گل برگ نعنایی با قلمه
راحتترین کار! اوایل بهار قلمههای ۷ تا ۱۰ سانتیمتری رو از انتهای شاخهها ببرید، دو برگ پایین قلمه رو بکنید و توی خاک پیت و ماسه، توی هوای گرم بکارید؛ ظرف یکی دو هفته شاخههای جدید ظاهر میشن. قلمه رو میتونید توی آب هم بذارید تا ریشهدار بشه، دقیقاً مثل حسنیوسف. ریشهدار کردنش توی دمای حدود ۱۳ تا ۱۸ درجه بهتر جواب میده. از طریق جداسازی ریشه هم میشه تکثیرش کرد و بذرش رو هم بعد از گلدهی توی ماسهٔ مرطوب میکارن. برای ریشهزایی بهتر میتونید از هورمون ریشهزایی کمک بگیرید.
بهترین تکثیر وقتیه که گیاه به رشد نهایی خودش رسیده؛ قلمه رو از انتهای ساقه بگیرید و همزمان با سربرداری، به جوانههای جانبی اجازه بدید رشد کنن تا گیاه توپی و پرپشت بشه.

قلمهٔ برگ نعنایی
مشکلات و درمان گل برگ نعنایی
برگها خم میشن و ساقهها خودشون رو میندازن
گیاه تشنهست. فوراً آبیاری کنید (آب زیاد نه، فقط وقتی خاک واقعاً خشکه).
برگها رنگپریده و رشد کنده
نور کافی نیست. گیاه رو ببرید جای روشنتر با نور غیرمستقیم و با کود آهن و اسید هیومیک تغذیهاش کنید.
لکههای قهوهای روی برگها
یکی از این دلیلها: مواد براقکننده، آبپاشی روی برگها یا قارچ. براقکننده نزنید و روی برگها آب نپاشید. اگه لکههای سیاه کوچیک پشت برگها هم دارید، قارچیه.
برگها میریزن، لبهها و ساقه سیاه میشه
معمولاً آب زیاد، سرما یا رطوبت زیاد و بیتهویگی. آبیاری رو کم کنید تا خاک بین دو آب خشک بشه، تهویه بدید و نورش رو زیاد کنید. برگها و ساقههای خراب رو بکنید، چون اگه بمونن، بیماری ادامه پیدا میکنه.
برگها زرد میشن و میریزن
خاک گلدون باتلاقی شده. زهکش رو چک کنید و آب زیر گلدونی رو خالی کنید؛ بذارید سطح خاک بین دو آبیاری خشک بشه و بعد آبیاری رو با مقدار کمتر شروع کنید.
سفیدک آردی یا پوسیدگی؛ برگها نرم و آبکی
اینا معمولاً علائم قارچ (از جمله کپک خاکستری، بوتریتیس) هستن که توی هوای سرد و مرطوب پیش میاد. گیاه رو به جای گرمتر و با تهویه ببرید، آبیاری رو کم کنید، برگهای خراب رو بکنید و با قارچکش (مثل کاپتان) دو سه بار با فاصله سمپاشی کنید تا درست بشه. قارچکشهای آمادهی «سیاه و سفید» همراه اسید هیومیک هم جواب میده.
برگها چروک و خشک میشن
گیاه از آفتاب مستقیم اذیت شده. گلدون رو به جای مناسبتر ببرید و برگهای خشک رو بکنید.
برگها سبز و سالم ولی میریزن
کمبود عناصر غذایی. هر ۳ هفته یه بار با کود تغذیهاش کنید.
شاخهها منحرف و دراز شدن
یا نور کمه یا گیاه پیر شده. ساقهها رو تا نصف هرس کنید و از گیاه برای قلمه استفاده کنید.
برگها زرد و تار عنکبوت زیرشون
کنهٔ قرمز ریزه. با سم کنهکش آبامکتین هر دو هفته یه بار طبق دستور روی بسته سمپاشی کنید.
پنبههای سفید یا حشرات ریز روی برگ و ساقه
شپشک آردآلود یا شپشک سپردار. با کونفیدور یا پالیزین سمپاشی کنید. حشرات ریز پرنده (مگس سفید یا تریپس) هم با همین سموم قابل کنترلن؛ فقط یه سم رو چند بار پشت سر هم نزنید و سم رو عوض کنید.
اصلاحیه: توی کامنتهای قدیمی، برای شپشک سپردار و مگس سفید سمهایی مثل کلروپیریفوس و دیازینون پیشنهاد شده بود. چون این سموم الان به خاطر سمیت زیاد ممنوع یا محدود شدن، جاشون سموم ملایمتر مثل کونفیدور، پالیزین و آبامکتین رو گذاشتم.
شاخهٔ سفید روی گیاه
اگه گیاهتون یه شاخهٔ سفید داره، طبیعیه؛ گونههای ابلق (رنگارنگ) اینطورن. اگه نورش خوب باشه، برگها سفیدتر میشن و اگه کم باشه، سبزتر. فقط ماهی یه بار کود آهن بهش بدید.
سؤالات پرتکرار شما
برگ نعناییم رو زمستون بیرون بذارم؟
نه، زمستون بیرون کلاً از بین میره. ببریدش داخل راهپله یا خونه تا سرما نزنه.
چرا گل نمیده؟
باید بیرون (تراس یا بالکن) باشه؛ توی منزل گل نمیده.
گلدونم رو بیرون ببرم یا نه؟
بهتره تراس یا بالکن یا راهپلهٔ روشن باشه. «توی اتاق بسته نباید باشه»، چون هوا لازم داره.
هنوز تازه خریدم و برگهاش میریزه!
گیاههایی که تازه از گلخونه میان، به هوای خونه عادت ندارن و معمولاً چند هفته برگ میریزن. بهش تهویه، نور و آبیاری درست (فقط وقتی خاک خشکه) بدید تا تطبیق پیدا کنه.
همهٔ گیاههای شبیه برگ نعنایی، برگ نعنایی هستن؟
نه! از کامنتهای شما چند تا اشتباه رایج پیدا کردم:
- شمعدانی عطری: فرق داره (یه گیاه کاملاً دیگهست).
- آلترنانترا (رویال): نور زیاد، تهویه و آبیاری با خشکی خاک میخواد و بهتره توی بالکن باشه.
- سنسیو (Senecio): گیاهی با اسم فارسی نداره که تکثیرش با قلمه آسونه.
- بگونیا ببری: رطوبت میخواد، با نور متوسط و تغذیه؛ بیشتر اینجا بخونید.
- ناز قرمز، گلوکسینیا، شبدر زینتی و کالانکوئه صورتی: اینها رو هم دوستان به اسم «برگ نعنایی» پرسیده بودن، ولی هرکدوم گیاه جداگانهای هستن و توی بخشهای خودشون معرفی شدن.
- اگه گلی دارید که شبیه هیچکدوم نیست: عکسش رو بفرستید تا اسمش رو بگیم.

Attachment
سلام میشه لطفا اسم این گیاه رو بفرمایید و بفرمایید که این حشره ها چیه روش . یه بار هم با سمی که از گل فروشی گرفتیم سمپاشی کردیم ولی اثری نداشته . لکه سفید مربوط به سم هستش . اسم سمی رو که استفاده کردیم رو نمیدوم .
سلام عزیزم خوبی شما؟ همین برگ نعنایی هستش افت سپردار زده و باید سم بزنید بهش سمم کلروپیرفوس بزنید بهش توی فروشگاه ما امادش هست..
می بخشی استاد این همون سمه که برا شپشک آرد آلود استفاده میشه . طریقه مصرفش رو می شه لطفا بگید.
سلام عزیزم خوبی شما؟ کدوم؟ عکسش رو ارسال کنید
راستش تو یه بطری کوچک هستش که از گل فروشی گرفتم خودشون روش ،روش مصرف زده بودن ولی برا شپشک ازش استفاده کردم تاثیر داشت . شپشک ها رو از بین برد . میشه برا این مشکلم ازش استفاده کنم ؟ رنگ سم تقریبا زرد مایل به قرمز هستش و ۲ سی سی ش رو تو یه بطری ۱.۵ لیتری آب ریختم بعد رو گل اسپری کردم . شپشک ها رو ازبین برد .ممنون
Attachment
باسلام و عرض احترام استاد بزرگوار و انرژی بخش
چنانچه در تصویر ملاحضه میفرمایید برگ نعنایی من دو سه ماهی میشه که برگهاش از لبه شروع به سیاه شدن میکنه. شامل برگهای کوچک و بزرگ هم هست. آبیاری هفته ایی یم بار انجام میشه و دو متر از پنجره شمالی فاصله داره. ممنون میشم جهت بهبودش راهنمایی بفرمایید
سلام عزیزم خوبی شما؟ نورش کمه این گل به نور کنار شیشه نیاز داره ببرید کنار شیشه و تغذیه کنید با کود گرین تا جلوی این اتفاق گرفته بشه یه سم قارچکش سبزو سفیدم بزنید تا بیماری قارچی توی نطفه خفه بشه
Attachment
سلام استاد میشه لطفا اسم این گیاه رو بفرمایید.؟
سلام این شبدر زینتی هست توی بخش مربوطه دربارش نوشتم
ممنون
Attachment
سلام.اسم این گل لطفا؟
سلام عزیزم خوبی شما؟ این گلوکسینیا هست توی بخش مربوطه دربارش نوشتم
سلام.وقت بخیر
با اسم و شرایط نگهداری گلم از طریق نوشته های شما آشنا شدم ممنون از توضیحات خوبتون?
متاسفانه بعد از گذشت ۲ روز به این حال در اومده ?و با اینکه ریشه هاش از ته گلدان بیرون زده چون تازه خریداری کردم ترسیدم بهش شوک وارد بشه گلدانش رو عوض نکردم.
راه حل اینکه حالش خوب بشه رو لطف میکنید بفرمایید??
سلام.ممنونم:)
خوبید شما؟
تصویر گیاهتون رو نداریم متاسفانه.
Attachment
سلام استاد بنظرتون چرا این گیاه اصلا رشد نداره ؟
سایز گلدون که بزرگ باشه همیشه اولویت با رشد ریشه هست اول ریشه باید اون همه فضای خالی رو پر کنه و بعد برگها رشد کنن .!
خیلی خیلی ممنون از راهنمایی های خوبتون و به موقع استاد خیلی گلی بخدا.
Attachment
سلام
این گل رو دو سه روزی از گلخونه خریدم و برگاش مثه تصویر میشه و میریزه لطف کنید دلیلشو بگید.
سلام
گیاه پلکترانتوس هستش سیاه شدن برگها تهویه هوا و نور کم علت اصلیش هست
سلام.زمستونا بیرون بمونه کلا از بین میره؟
سلام بله عزیزم باید بیارید داخل راه پله یا منزل تا سرما نزنه !
سلام وقت بخیر.برگ نعنایی من برگاش بی حال شده ومیریزه میشه کمکم کنید.
سلام عزیزم خوبی شما؟ شرایط نگهداری شما چطوریه عزیزم؟
سلام خسته نباشید
اگه قلمه اش رو درون آب بزاریم ریشه دار میشه؟
سلام گل من خوبی شما؟ بله میشه بزنید توی اب تا ریشه دار بشه دقیقا مثه حسن یوسفه و به تهویه هوا نیاز مبرم داره ، پس بهتره توی اتاق نیاد و بره توی تراس یا راه پله روشن !