سلام خدمت همهٔ دوستان عزیز باغ شیشهای. توی بازار گل همیشه این گیاه رو به اسم «کاکتوس عطری» میشناختن :)) و وقتی دست میزدیم به برگهاش، دستمون بوی عطر (بخونید گند!) به خودش میگرفت. بعضیها با حسنیوسف اشتباهش میگیرن، بعضیها هم به اسم «شمعدانی عطری» میفروشنش. اسم درستش گل برگ نعنایی یا پیچک سوئدی (پلکترانتوس) هست و واقعاً از ارزونترین و راحتترین گیاهای آپارتمانیه، به شرطی که یه قانون رو یادتون نره: این گیاه هوا میخواد، نه اتاق دربسته!
اگه برگ نعناییتون قهوهای یا سیاه میشه، میریزه یا نوک برگش میسوزه، تقریباً مطمئن باشید یکی از همین چند تا دلیله که توی کامنتها بارها جوابشون رو دادم. توی این مقاله همهش رو یهجا جمع کردم.

گل برگ نعنایی ابلق
جمعبندی سریع
- نام علمی: Plectranthus (پلکترانتوس)، از خانوادهٔ نعناعیان (Lamiaceae)، بومی استرالیا.
- نور: خیلی نور میخواد ولی آفتاب مستقیم ظهر نه؛ کنار پنجره، بالکن یا راهپلهٔ روشن.
- تهویه: مهمترین نکته! توی اتاق بسته میپوسه و برگهاش میسوزه.
- آبیاری: وقتی سطح خاک خشک شد. آب روی برگها نریزید.
- دما: بین حدود ۱۳ تا ۲۷ درجه؛ زمستون باید جای محافظتشده باشه.
- تغذیه: هر دو هفته یه بار کود گیاهان زینتی.
- تکثیر: قلمهٔ ۷ تا ۱۰ سانتی (حتی توی آب هم ریشه میده).
- هرس: سربرداری ساقهها برای پرپشت و توپی شدن.
گل برگ نعنایی چه گیاهیه؟
گیاهی خزنده و علفی از خانوادهٔ نعناعیان (لابیاته)، بومی استرالیا، سریعالرشد و ارزون با نگهداری ساده که برای مبتدیها مناسبه. برگهاش گرد و کنگرهدار و سبز روشنه و بعضی واریتهها ابلق (با لکههای سفید) هستن. ساقهش چهارگوش و شکنندهست و گلهای ریز سفید و ارغوانی مهمیزدار توی پاییز، بهصورت خوشه، انتهای ساقه ظاهر میشن. چون ساقههاش آویزونه، برای سبد آویز و پوشش گلدونهای بزرگ عالیه. برگهاش هم بوی خوشی میده و فقط کافیه دستی بهشون بزنید.
یه نکتهٔ مهم: گیاهی که توی بازار بهعنوان «برگ نعنایی» میفروشن، گاهی چند تا گونهٔ مختلف پلکترانتوسه؛ مثل برگبشقابی (اوونیوم، Plectranthus amboinicus) یا Plectranthus verticillatus. شرایط نگهداریشون با هم یکیه.
نیازها و نگهداری گل برگ نعنایی
نور مناسب گل برگ نعنایی
نیمسایه و نیمآفتاب، نزدیک پنجره، بهترین جاست. سایه رو تحمل میکنه ولی از آفتاب مستقیم خوشش نمیاد و برگهاش چروک و خشک میشه. با این حال نور کم هم دردسر داره: برگها از پایین به بالا خشک و ریزان میشن و ساقهها دراز و لاغر میشن. اگه پشت پنجرهٔ شمالی گذاشتیدش و ساقهها فاصلهدار و دراز شدن، نورش کمه؛ ساقهها رو تا نصف هرس کنید و ببریدش جای روشنتر.
بهتره این گل رو توی تراس، بالکن یا حیاط (یا راهپلهٔ روشن) نگه دارید. اگه توی خونه بمونه، بیشتر وقتها گل نمیده.
تهویه؛ اولین قانون برگ نعنایی
این گیاه بدون تهویه خوب نمیمونه. زمستون که در و پنجرهها بستهست، بیشتر از همه نوکسوزی (سوختن نوک برگها) دیده میشه، چون هوای راکد و CO₂ زیاد گیاه رو خفه میکنه. اگه ببرید جایی با گردش هوا، مثل پنجرهٔ باز، راهپله یا تراس، خیلی از مشکلها خودبهخود درست میشه.
دما
حداقل دمای زمستون حدود ۱۳ درجه و حداکثر تابستون حدود ۲۷ درجهست. سرمای زمستون رو تحمل نمیکنه و نباید بیرون بمونه؛ ببریدش داخل راهپله یا خونه تا سرما نزنه. توی تابستونِ خیلی گرم (مخصوصاً جنوب) برگها خم میشن و میریزن؛ جای خنکتر و آبیاری منظم کمک میکنه. سرمای مصنوعی کولر هم براش خوب نیست.
آبیاری گل برگ نعنایی
یه قانون ساده: بذارید سطح خاک بین دو آبیاری خشک بشه، بعد آب بدید. به حرف گلفروشهایی که میگن «هر روز آب بده» اصلاً توجه نکنید! آب زیاد دلیل شمارهٔ یک سیاه شدن لبه و ساقه، زردی و ریزش برگ و پوسیدگیه. با انگشت خاک رو امتحان کنید. اگه توی سبد آویز نگهش میدارید، چون هوا بیشتر بهش میخوره، زودتر خشک میشه و بیشتر باید چک کنید.
اصلاحیه: توی نسخهٔ قبلی نوشته شده بود غبارپاشی هفتگی برای این گیاه خوبه. بعد از بارها دیدن مشکل توی کامنتها، توصیهٔ من الان اینه که روی برگها آب نپاشید. آب روی برگها باعث لکهٔ قهوهای و قارچ میشه. رطوبت هوای اتاق برای این گیاه کافیه و برای تمیز کردن برگها هم دستمال یا اسفنج مرطوب کافیه.
تغذیه، خاک و گلدون
گیاه کمتوقعیه، ولی هر دو هفته یه بار تغذیه با کود گیاهان زینتی (مثل کود گل آپارتمانی یا کود کامل گرین)، طبق دستور روی بسته، رشدش رو بهتر میکنه. خاک آمادهی کاشت (مثل خاک آماده کاشت) با زهکشی خوب بهترین نتیجه رو داره؛ خاک سنگین و باتلاقی آب رو نگه میداره و ریشه رو میپوسونه. اندازهٔ گلدون هم مهمه: اگه خیلی بزرگ باشه، ریشه اول باید همهٔ اون فضای خالی رو پر کنه و بعد برگها رشد کنن (رشد کند میشه)؛ ولی اگه خیلی کوچیک باشه و گیاه کل گلدون رو بپوشونه، ساقهها ناگهان خشک میشن. وقتی ریشهها از ته گلدون بیرون زد، یه سایز بزرگتر بهتره.
تمیز کردن برگها
برگها رو با دستمال نرم یا اسفنج مرطوب تمیز کنید. مواد براقکنندهٔ شیمیایی رو نزنید، چون لکهی قهوهای روی برگها میندازن (اگه خیلی لازمه، حداکثر ماهی یه بار). اگه غبار سفیدی روی برگها دیدید، با دستمال آغشته به سرکه پاکش کنید؛ اگه پاک نشد، قارچه و باید سمپاشی بشه.
تکثیر گل برگ نعنایی با قلمه
راحتترین کار! اوایل بهار قلمههای ۷ تا ۱۰ سانتیمتری رو از انتهای شاخهها ببرید، دو برگ پایین قلمه رو بکنید و توی خاک پیت و ماسه، توی هوای گرم بکارید؛ ظرف یکی دو هفته شاخههای جدید ظاهر میشن. قلمه رو میتونید توی آب هم بذارید تا ریشهدار بشه، دقیقاً مثل حسنیوسف. ریشهدار کردنش توی دمای حدود ۱۳ تا ۱۸ درجه بهتر جواب میده. از طریق جداسازی ریشه هم میشه تکثیرش کرد و بذرش رو هم بعد از گلدهی توی ماسهٔ مرطوب میکارن. برای ریشهزایی بهتر میتونید از هورمون ریشهزایی کمک بگیرید.
بهترین تکثیر وقتیه که گیاه به رشد نهایی خودش رسیده؛ قلمه رو از انتهای ساقه بگیرید و همزمان با سربرداری، به جوانههای جانبی اجازه بدید رشد کنن تا گیاه توپی و پرپشت بشه.

قلمهٔ برگ نعنایی
مشکلات و درمان گل برگ نعنایی
برگها خم میشن و ساقهها خودشون رو میندازن
گیاه تشنهست. فوراً آبیاری کنید (آب زیاد نه، فقط وقتی خاک واقعاً خشکه).
برگها رنگپریده و رشد کنده
نور کافی نیست. گیاه رو ببرید جای روشنتر با نور غیرمستقیم و با کود آهن و اسید هیومیک تغذیهاش کنید.
لکههای قهوهای روی برگها
یکی از این دلیلها: مواد براقکننده، آبپاشی روی برگها یا قارچ. براقکننده نزنید و روی برگها آب نپاشید. اگه لکههای سیاه کوچیک پشت برگها هم دارید، قارچیه.
برگها میریزن، لبهها و ساقه سیاه میشه
معمولاً آب زیاد، سرما یا رطوبت زیاد و بیتهویگی. آبیاری رو کم کنید تا خاک بین دو آب خشک بشه، تهویه بدید و نورش رو زیاد کنید. برگها و ساقههای خراب رو بکنید، چون اگه بمونن، بیماری ادامه پیدا میکنه.
برگها زرد میشن و میریزن
خاک گلدون باتلاقی شده. زهکش رو چک کنید و آب زیر گلدونی رو خالی کنید؛ بذارید سطح خاک بین دو آبیاری خشک بشه و بعد آبیاری رو با مقدار کمتر شروع کنید.
سفیدک آردی یا پوسیدگی؛ برگها نرم و آبکی
اینا معمولاً علائم قارچ (از جمله کپک خاکستری، بوتریتیس) هستن که توی هوای سرد و مرطوب پیش میاد. گیاه رو به جای گرمتر و با تهویه ببرید، آبیاری رو کم کنید، برگهای خراب رو بکنید و با قارچکش (مثل کاپتان) دو سه بار با فاصله سمپاشی کنید تا درست بشه. قارچکشهای آمادهی «سیاه و سفید» همراه اسید هیومیک هم جواب میده.
برگها چروک و خشک میشن
گیاه از آفتاب مستقیم اذیت شده. گلدون رو به جای مناسبتر ببرید و برگهای خشک رو بکنید.
برگها سبز و سالم ولی میریزن
کمبود عناصر غذایی. هر ۳ هفته یه بار با کود تغذیهاش کنید.
شاخهها منحرف و دراز شدن
یا نور کمه یا گیاه پیر شده. ساقهها رو تا نصف هرس کنید و از گیاه برای قلمه استفاده کنید.
برگها زرد و تار عنکبوت زیرشون
کنهٔ قرمز ریزه. با سم کنهکش آبامکتین هر دو هفته یه بار طبق دستور روی بسته سمپاشی کنید.
پنبههای سفید یا حشرات ریز روی برگ و ساقه
شپشک آردآلود یا شپشک سپردار. با کونفیدور یا پالیزین سمپاشی کنید. حشرات ریز پرنده (مگس سفید یا تریپس) هم با همین سموم قابل کنترلن؛ فقط یه سم رو چند بار پشت سر هم نزنید و سم رو عوض کنید.
اصلاحیه: توی کامنتهای قدیمی، برای شپشک سپردار و مگس سفید سمهایی مثل کلروپیریفوس و دیازینون پیشنهاد شده بود. چون این سموم الان به خاطر سمیت زیاد ممنوع یا محدود شدن، جاشون سموم ملایمتر مثل کونفیدور، پالیزین و آبامکتین رو گذاشتم.
شاخهٔ سفید روی گیاه
اگه گیاهتون یه شاخهٔ سفید داره، طبیعیه؛ گونههای ابلق (رنگارنگ) اینطورن. اگه نورش خوب باشه، برگها سفیدتر میشن و اگه کم باشه، سبزتر. فقط ماهی یه بار کود آهن بهش بدید.
سؤالات پرتکرار شما
برگ نعناییم رو زمستون بیرون بذارم؟
نه، زمستون بیرون کلاً از بین میره. ببریدش داخل راهپله یا خونه تا سرما نزنه.
چرا گل نمیده؟
باید بیرون (تراس یا بالکن) باشه؛ توی منزل گل نمیده.
گلدونم رو بیرون ببرم یا نه؟
بهتره تراس یا بالکن یا راهپلهٔ روشن باشه. «توی اتاق بسته نباید باشه»، چون هوا لازم داره.
هنوز تازه خریدم و برگهاش میریزه!
گیاههایی که تازه از گلخونه میان، به هوای خونه عادت ندارن و معمولاً چند هفته برگ میریزن. بهش تهویه، نور و آبیاری درست (فقط وقتی خاک خشکه) بدید تا تطبیق پیدا کنه.
همهٔ گیاههای شبیه برگ نعنایی، برگ نعنایی هستن؟
نه! از کامنتهای شما چند تا اشتباه رایج پیدا کردم:
- شمعدانی عطری: فرق داره (یه گیاه کاملاً دیگهست).
- آلترنانترا (رویال): نور زیاد، تهویه و آبیاری با خشکی خاک میخواد و بهتره توی بالکن باشه.
- سنسیو (Senecio): گیاهی با اسم فارسی نداره که تکثیرش با قلمه آسونه.
- بگونیا ببری: رطوبت میخواد، با نور متوسط و تغذیه؛ بیشتر اینجا بخونید.
- ناز قرمز، گلوکسینیا، شبدر زینتی و کالانکوئه صورتی: اینها رو هم دوستان به اسم «برگ نعنایی» پرسیده بودن، ولی هرکدوم گیاه جداگانهای هستن و توی بخشهای خودشون معرفی شدن.
- اگه گلی دارید که شبیه هیچکدوم نیست: عکسش رو بفرستید تا اسمش رو بگیم.

سلام. جنابعالی به استفاده از اسپرین و ویتامین ب در مورد گیاهان توصیه نموده اید.طول دوره استفاده از این داروها چگونه است؟استفاده هفتگی یا ماهیانه؟از راهنمایی شما متشکرم
سلام عزیزم خوبی شما؟ استفاده ماهیه براشون بهتره ولی اسپیرین رو بهتره ۶ ماه یبار بزنید.
Attachment
سلام مهندس جان برگ نعنایی من روی برگ هاش نقطه های سیاهی تشکیل شده که از پشت برگ معلومه و بعد از مدتی از روی برگ هم نمایان میشه تشخیص شما چیه خیلی ممنون
سلام عزیزم خوبی شما؟ قارچ زده باید با سم کاپتان سمپاشی بشه تا درست بشه.
خیلی ممنون مهندس انقدر در جهت حفظ و ترویج گل دوستی و نگهداری گل زحمت میکشی
خواهش میکنم عزیزممممم
سلام خسته نباشید ممنون از سایت خوبتون . آقای مهندس من یه برگ نعنایی حدود ۱ ماهه خریدم اولش خوب بود اما الان یه مدته برگاش سالم و سبزن ولی دارن میریزن و انقدر سست شدن که آروم دست میزنی بهش میفته . زهکشش رو درست کردیم همون اول که کاشتیم تو گلدون جدید آب هم هرموقع خشک بشه میدم کود هم گل فروشه بهم گفت کود کریستال بده اوایل هفته ای یکی دوبار آب بهش اسپری میکردم آخه تو سایت شما دیدم نوشتین غبارپاشی باید بشه اما الان دگ اینکارو نمیکنم اما گلم داره کامل از بین میره . توروخدا بگید چیکار کنم 🙁
سلام عزیزم خوبی شما؟ نورش و گردش هواش کمه باید بیشتر بشه این گل بدرد توی تراس میخوره نه توی منزل! ببرید جایی با گردش هوا و نور زیاد تا درست بشه.
Attachment
این هم عکس گلمه آقای مهندس . نورش نور غیر مستقیم و سایست و نور خوبی هم داره . برگ های ریزی که تازه داره درمیاد به حدی سست شدن که اشاره بهش میشه میفته
نورش باید زیاد باشه و گردش هوا داشته باشه تا اینطوری نپوسه !
نورش خیلی خوبه یه مدت که تو سایه تراس میذاشتم همینجوری شد آوردمش داخل اتاق پشت پنجره که بازم نور زیادی بهش میخوره اما بازم پوسید
میشه دقیقا بگید باید چیکار کرد که این گیاه نپوسه چون من خیلی این گیاه رو دوست دارم و میخوام بازم برم بخرم ازش ولی اگه دوباره مثل این بپوسه نمیدونم باید چیکار کنم . گل فروش ها درست راهنمایی نمیکنن ما رو .خواهش میکنم بگید باید چیکار کنم . خیلی ازتون ممنونم.
من هم این گیاه رو داشتم، تا وقتی زمستون بود و هوا خنک این بیچاره سالم و خوشگل بود، همین که هوا گرم شد کلا سیاه شد و از بین رفت. البته گرمای جنوب زیاده و آدم رو هم از بین میبره چه برسه به گیاه. ولی خودم فکر میکنم چون خاکش خیلی سنگین بود و آب رو خیلی تو خودش نگه میداشت گیاهم از بین رفت. البته من هم چون هوا گرم بود زیاد بهش آب میدادم. اگه باز خریدین حتما اول خاک داغونش رو عوض کنین، بهش سم کاپتان بزنین تا ریشهاش قوی بشه و با خشک شدن خاک آبیاریش کنین. ان شاالله اینبار دیگه گیاهتون سالم و خوشگل میمونه.
و یه نکته: خیلی از گلفروشیها هیچی از گل و گیاه نمیدونن فقط میخوان جنسشون رو آب کنن، حتی اطلاعات غلط هم به آدم میدن، از خاک خوب هم برای گیاهها استفاده نمیکنن، یا انقد سنگینه که ریشه خفه میشه یا انقد سبک که اصلا آب نگه نمیداره ، بازم به انصاف اونایی که خاکشون سبکه، همیشه از گلفروشیهای معتبر و کاربلد خرید کنید، اگر هم از این گلفروشیهای الکی خرید کردین حتما خاک گلدون رو عوض کنین.همیشه هم قبل از خرید راجع به گلی که میخواین بخرین اطلاعات کوچیکی از نت یا آدم مطلع بگیرین.
ممنون از راهنماییت فاطمه جان . خاکش رو عوض کردم وقتی خریدم خاک برگ ریختم اما بازم اینجوری شد 🙁 به هرحال خیلی ممنونم از پاسخگوییت :*
برگها خم شده و میریزند:هوا خیلی گرم است،گیاه را به محل گرمتری منتقل نموده.غبارپاشی در سایه را فراموش نکنید.!!!!?????????
سلام . روز بخیر . ممنون از توضیحات خیلی خوب و نکات کلیدی ای که گذاشتید. من این گل رو ۲ ماه پیش خریدم، ولی کم کم شروع کرد به سست شدن و ریختن برگها . الان طوری شده که فقط یه ساقه ی لخت و بلند ازش مونده با ۴ یا ۵ دونه برگ 🙁 که چندتا خال سیاه رنگ کوچیک هم رو برگا افتاده.. خیلی زشت و ناراحت کننده شده. از گل فروشی که خریده بودم، سوال کردم، گفتن حتما آب و نور زیاد بهش دادی. الان هر ۳روز آب میدم بهش و تقریبا وسط خونه گذاشتمش که نور کم بهش بخوره. دیگه نمیدونم چکار باید کرد. لطفا راهنمایی کنید. ممنون
سلام گل من خوبی شما؟ ببنیید این قارچ زده با توجه به اون لکه سیاها ! نباید اب زیاد بدید ، هروقت خاکش خشک شد اب بدید نورشم زیاد کنید ببرید توی تراس سایه یا راه پله تا گردش هوا بیشتر بهش کمک کنه خوب بشه سم قارچکش بهش بزنید ازین اسپری های اماده سیاه و سفید از فروشگاه ما همراه اسیدهیومیک تا درست بشه وضعش
باسلام
گل شمعدانی عطری همون برگ نعناییه؟
میشه علت سیاه شدن ساقه رو بگید؟
سلام گل من خوبی شما؟ نه خیر فرق دارن و برای اینکه سیاه نشه ساقه باید گردش هوا ایجاد کنید و بین دو اب خاکش خشک بشه و تا ساقه سیاه نشه
علت اینکه لبه های برگ سیاه میشه، چیه؟
سلام گل من خوبی شما؟ ابیاری زیاد باعث سیاه شدگی لبه ی برگها میشه ! بین دواب خاکش خشک بشه و تهویه هوا براش ایجاد کنید
سلام روز بخیر.
برگ نعنایی من برگهاش خود به خود میریزه و برگهاش ریز موندن و بزرگ نمیشن .
سلام گل من خوبی شما؟ گردش هوا و نورش خیلی کمه باید زیاد بشه اگه توی اتاقه ببرید جایی پر نور و روشن تا هم گردش هوا دشته باشه هم نورش زیاد باشه هوقت خاکش خشک میشه باید اب بدید.
خیلی ممنون از راهنماییتون