سلام خدمت همهٔ دوستان عزیز باغ شیشهای. وسط زمستون، وقتی همهٔ درختها لخت و خوابآلودن، یه درختچه هست که روی شاخههای بیبرگش یههو پر از گلهای قرمز و صورتی و نارنجی میشه و حیاط رو آتیش میزنه: به ژاپنی! این درختچه پیامآور بهاره و من خیلی دوستش دارم، مخصوصاً وقتی کنار یاس زرد کاشته بشه.
توی این مقاله هر چی برای کاشت، نگهداری، هرس، تکثیر و حتی بونسای کردن به ژاپنی لازمه رو براتون نوشتم.

گلهای به ژاپنی روی شاخهٔ بیبرگ
جمعبندی سریع
- نام علمی: Chaenomeles (معمولاً C. speciosa یا C. japonica) از خانوادهٔ گلسرخیان.
- گلدهی: اواسط تا اواخر زمستون و اوایل بهار، قبل از برگ دادن.
- نور: حداقل نصف روز آفتاب؛ آفتاب کامل بهتره.
- آبیاری: سالهای اول منظم؛ بعد از جا افتادن به خشکی مقاومه.
- سرما: خیلی مقاومه؛ برای مناطق خیلی گرم و جنوب مناسب نیست.
- جای مناسب: باغچه؛ توی گلدون کوچیک رشد نمیکنه.
- خزان: خزانداره؛ همیشه سبز نیست.
- مشکل رایج: زرد و سفید شدن برگها از کمبود آهن.
به ژاپنی چه گیاهیه؟
به ژاپنی، که بهش «بِهِ گلدهنده» هم میگن، یه درختچهٔ پرساقه، خاردار و خزانداره که بومی چین و ژاپنه و ارتفاعش بسته به رقم، از حدود یک متر تا ۲ و ۳ متر میرسه. با درخت به خودمون همخانوادهست. این گیاه پرعمر از همون سالهای اول گل میده و بعد از ۳ تا ۵ سال به بلوغ کامل میرسه. رنگ گلهاش از قرمز لاکی و سرخ تیره تا صورتی، نارنجی، مرجانی و حتی سفیده.
به ژاپنی بیشتر به خاطر گلهاش که وسط زمستون روی شاخههای لخت باز میشن، برای باغ ارزش داره، تا میوههاش. شاخههای گلدار بریدهش هم داخل خونه خیلی قشنگ میشه و مدت زیادی دووم میاره. اگه چند تا شاخه با غنچه رو اواخر زمستون ببرید و توی گلدون آب بذارید، توی گرمای خونه زودتر از باغ باز میشن!

به ژاپنی در کنار یاس زرد؛ زوج طلایی و قرمز آخر زمستون
نیازها و نگهداری به ژاپنی
نور مناسب به ژاپنی
به ژاپنی حداقل نصف روز آفتاب لازم داره، ولی آفتاب تمام روز رو ترجیح میده و هرچی آفتاب بیشتری بخوره، پرگلتر میشه. توی سایه زنده میمونه، ولی گلهاش کم میشه. در برابر هوای آزاد و باد هم مقاومه.
دما و آبوهوا
این درختچه برای مناطق خیلی گرم و گرمسیری مناسب نیست و بهترین رشد رو توی مناطق خنک تا سرد داره. به سرمای زمستون خیلی مقاومه و در واقع سرمای زمستون رو برای گل دادن لازم داره. فقط سرمای خیلی دیررس بهاره ممکنه گلهای بازشدهش رو سیاه کنه.
آبیاری به ژاپنی
بوتهٔ تازهکاشتهشده توی دو سال اول به آبیاری منظم نیاز داره. ولی درختچهٔ جاافتاده با محیط سازگار میشه و خشکی رو هم تحمل میکنه؛ هرچند اگه گاهبهگاه، مخصوصاً وقتی هوا داغ و خشکه، آبیاری عمیقش کنید، رشد خیلی بهتری خواهد داشت. اگه بعد از گلدهی گلها و برگهاش بیحال شدن، اول به کمآبی شک کنید.
خاک مناسب به ژاپنی
به ژاپنی خاک با زهکشی خوب رو ترجیح میده، ولی خاکهای سنگین رو هم بهتر از خیلی گیاهها تحمل میکنه. فقط توی خاکهای خیلی آهکی و قلیایی (که توی خیلی از شهرهای ایران داریم)، برگهاش دچار کمبود آهن میشن.
تغذیه و درمان زردی برگ
کوددهی برای به ژاپنی ضروری نیست، ولی اوایل بهار که رشد تازه شروع میشه، یه کود کامل بهش بدید. مهمترین مشکل تغذیهایش کمبود آهنه: برگهای تازه به جای سبز، زرد یا حتی سفید درمیان و رگبرگهاشون سبز میمونن. اگه فقط کود آهن بدید و جواب نگرفتید، این ترکیب رو امتحان کنید: ۳ گرم کود آهن پودری با ۱۰ قطره اسید هیومیک در یک لیتر آب، و دور تا دور بوته، به اندازهٔ سایهاندازش، بریزید. دو بار با فاصلهٔ دو هفته تکرارش کنید تا برگها سبز بشن. محصولاتی مثل کود آهن (کلات آهن) و اسید هیومیک برای این کار مناسبن.
هرس به ژاپنی
بریدن شاخههای گلدار برای تزئین خونه، خودش نوعی هرسه! ولی هرس اصلی باید درست بعد از تموم شدن گلها انجام بشه، چون گلهای سال بعد روی شاخههای امسال تشکیل میشن و اگه زمستون یا پاییز هرس کنید، غنچهها رو میبرید. هر یکی دو سال یه بار هم چند تا از ساقههای پیر و لاغر رو از نزدیک سطح زمین ببرید تا جا برای ساقههای جوون باز بشه. فقط دستکش ضخیم بپوشید، چون خار داره!

درختچهٔ به ژاپنی پرگل
میوهٔ به ژاپنی
گلها بعد از گردهافشانی به میوههای کوچیک و معطری شبیه به تبدیل میشن که اگه بیشتر روی بوته بمونن، زرد و رسیده میشن. این میوهها خوراکیان، ولی خام خیلی ترش و سفتن؛ معمولاً باهاشون مربا، ژله یا ترشی درست میکنن، یا چند تاشون رو برای عطر توی اتاق میذارن. اگه بوتهٔ شما گل میده ولی میوه نمیده، معمولاً به خاطر کمبود گردهافشان (زنبور) در اواخر زمستون، سرمازدگی گلها، یا تنها بودن بوتهست؛ کاشت دو بوته کنار هم میوهدهی رو بیشتر میکنه.
آفات و بیماریها
به ژاپنی آفت و بیماری خاصی نداره. گاهی شتههای ریز سیاه روی سرشاخههای تازه جمع میشن که با یه حشرهکش مناسب یا آب و صابون رقیق برطرف میشن (قارچکشهایی مثل بنومیل برای حشره جواب نمیدن، فقط برای بیماریهای قارچی). میوههاش هم ممکنه مگس میوه بزنه؛ بهتره میوههای نارس آلوده رو بکنید و دور بریزید تا مجبور به سمپاشی نشید. توی بهارهای خیلی بارونی هم ممکنه لکهبرگی قارچی بگیره.
تکثیر به ژاپنی
- قلمهٔ نیمهخشبی: اواخر تابستون و اوایل پاییز، از شاخههای همون سال قلمه بگیرید.
- قلمهٔ خشبی (چوبی): زمستون، از شاخههای چوبیشدهای که در خوابن. چون فصل خوابه، دیگه نیازی به برگ روی قلمه نیست. ته قلمه رو به هورمون ریشهزایی آغشته کنید، خاک رو با انگشت سوراخ کنید، قلمه رو بزنید توش و دورش رو سفت کنید. بعد بذاریدش توی حیاط یا راهپلهٔ خنک و روشن، و اگه خواستید یه پلاستیک دورش بکشید. تا عید صبر کنید تا ریشه بده.
- پاجوش و خوابوندن شاخه: بوتههای قدیمی از پایین پاجوش میدن که میشه با کمی ریشه جداشون کرد. خم کردن یه شاخهٔ پایینی و زیر خاک کردنش هم یه روش راحته.
اشتباه رایج توی قلمه زدن: قلمه رو گرم و ناز نکنید! اگه قلمهها رو توی خونهٔ گرم نگه دارید و زیاد آب بدید، قبل از اینکه ریشه بدن، برگ میدن و بعد برگها میسوزن و قلمه از بین میره. بذاریدشون جای خنک، کم آب بدید و اگه برگ دادن، پلاستیک رو بردارید و بذارید به حال خودشون باشن تا عید ریشه بدن.
به ژاپنی در طراحی باغ
به ژاپنی و یاس زرد مکمل هم هستن؛ هر دو آخر زمستون اول گل میدن و بعد برگ، و قرمز به ژاپنی کنار زرد یاس زرد واقعاً قشنگه. به خاطر خارهاش، برای پرچینهای آزاد و حصار کوتاه هم مناسبه. بیشتر بخونید: گیاهان مناسب برای پرچین و درختچههای پاییز و زمستانگل.
به ژاپنی برای بونسای هم یکی از محبوبترین گیاههاست، چون شاخههای کج و معوج طبیعی داره و توی گلدون کوچیک هم گل میده. فقط بونسایش باید بیرون و توی هوای آزاد نگه داشته بشه تا سرمای زمستون رو ببینه.

بونسای به ژاپنی
سؤالات پرتکرار شما
به ژاپنی رو میشه توی گلدون نگه داشت؟
توی گلدون بزرگ میشه، ولی جای اصلیش خاک باغچهست؛ توی گلدون کوچیک رشد چندانی نداره و خوب نمیشه. اگه از گلفروشی اواخر اسفند خریدید و بعد از گلدهی برگهاش ریخت و خشک شد، نگران نباشید؛ ببریدش توی باغچه بکارید، صد درصد دوباره جوونه میزنه. گلهاش هم معمولاً دو سه هفته بیشتر دووم ندارن.
به ژاپنی همیشه سبزه؟
نه، خزانداره. زمستون برگهاش میریزه، اواخر زمستون اول گل میده و بعد برگ میده.
برگهای به ژاپنی من هر سال بعد از گلدهی سفید و زرد میشه، با اینکه کود آهن میدم.
کود آهن رو با اسید هیومیک ترکیب کنید: ۳ گرم کود آهن پودری با ۱۰ قطره اسید هیومیک در یک لیتر آب، دور تا دور سایهانداز بوته بریزید و دو هفته بعد تکرار کنید تا برگها سبز بشن.
باغچهٔ ما زیرش انباریه و فقط ۲ متر جا داره؛ ریشهٔ به ژاپنی به سقف آسیب میزنه؟
نه، به ژاپنی درخت بزرگ نمیشه که! یه درختچهست و همون دو متر جا براش کافیه. نگران حجم ریشهش نباشید.
میشه از به ژاپنی بونسای درست کرد؟
بله، یکی از بهترین گیاهها برای بونسایه. بیشتر بخونید: ساخت انواع بونسای.
به ژاپنی رو از کجا بخرم؟
اواخر زمستون و اسفند که گل داره، توی گلفروشیها و نهالستانها بیشتر پیدا میشه؛ توی بقیهٔ سال کمتر. بهترین زمان کاشتش توی باغچه هم همون اواخر زمستون تا اوایل بهاره.
بیشتر بخوانید:

سلام
استارت گل دهی به ژاپنی خونه ما خوبه ولی بمحض اینکه برگش شروع به رشد میکنن نصف بیشتر گیاه برگاش سفید میشه( خشک نمیشه که بریزه فقط سفید) کود آهن هم میدم ولی این حکایت هر ساله اش هست و با اینکه گل دهی بسیار خوبی داره تا حالا یک میوه هم نداده و بعد از گلدهی انگار قهر میکنه و حالت گیاه های نیمه جون رو به خودش میگیره
سلام عزیزم خوبی شما/ کود آهن رو با اسید هیومیک ترکیب کنید و توی سایبه اندازش بریزد دو مرتبه با فاصله دو هفته ای تا برگاش سبز بشن و سفید نشن دیگه…
سلام و ممنون از پاسختون . یک توضیحی میدیدبهتر بفهمم که آیا باید در قسمت مخصوصی از خاک کنار بوته این کود رو ریخت و دیگه اینکه اسید هیومیک رو به چه مقدار با کود آهن قاطی کنم و کود آهن قطره ای بگیرم یا پودری؟
در ضمن دو تا سوال متفرقه هم داشتم
میخوام یک گیاه رو با نور لامپ در یک اطاق کاملا کم نور رشد بدم شما چه گیاهی رو پیشنهاد میکنی که هم گل دهی داشته باشه و هم رشدش محدود و کم باشه و مثلا از ارتفاع ۳۰ سانتی متری شلوغتر نشه
یک سوال دیگه هم اینکه پیاز بوته مریم رو بعد از اینکه گل داد چجوری باید تکثیر کنم
خیلی ممنون
سلام خوبی شما؟ ببینید کود پودری بخرید سه گرم از اهن رو با ده قطره از اسید هیومیک در یک لیتر اب ترکیب کنید و دور تا سایه اندازه بوته بپاشید…بهترین گیاه در این شرایط بنفشه افریقایی و یا استرپتوکارپوس هستش ، تواین شرایط بهترین گزینه هستند…پیاز مریم رو بزارید توی خاک بمونه سال اول سال دوم درش بیارید تقسیمش کنید تا زیاد بشه
سلام یه بوته به ژاپنی از گلفروشی اواخر اسفند گرفتم و در یه گلدون دیگه کاشتمش، یکی دوتا شکوفه داشت که بعد یه مدت کوتاهی خشک شد. خیلی وقته که برگاش تیره است و رشد هم نکرده و چنتا از برگاش هم خشک شده. میشه راهنماییم کنید که چیکار باید بکنم تا ازاین حالت در بیاد؟
مرسی
سلام عزیزم خوبی شما؟ این گل رو باید ببرید توی خاک باغچه بکارید نه توی گلدون ، توی گلدون رشدی نداره و خوب نمیشه ! گلهاش هم دو سه هفته بیشتر دووم نداره .
اخه الان حس می کنم خشک شده و تمام برگ هاش هم ریخته. یعنی امکانش هست که وقتی توو باغچه میکارمش دوباره سبز شه؟
سلام بله عزیزم صد درصد همینطور و دوباره جوونه میزنه
سلام خدمته شما دوست عزیز میشه لینک گروه یاکانالتونو تواینستا برام بفرستید آخه چندسوال درمورد گیاه ودرخت دارم
seniorita.zhra
ممنون میشم اگ بفرستید:-*
سلام عزیزم خوبی شما ؟
این تلگرام
https://t.me/GlassyGardenWebsite
اینم اینستا :
https://www.instagram.com/glassygarden/
سلام
من این گیاه رو خریدم. فقط مشکلی که دارم اینه که باغچه ی ما زیرش انباریه و کلا گیاه ۲ متر جا برای ریشه دادن داره. از اونجا که این گیاه به درخت تبدیل می شه آیا کاشتش رو توی باغچه ما توصیه می کنید؟ یعنی ریشه اش بعد از جند سال در حدی نمیشه که بخواد به سقف زیر زمین آسیبی بزنه ؟!
سلام عزیزم خوبی شما؟ این تبدیل به درخت نمیشه که ! برای همون ۲ متر جا کافیه نگران حجم ریشه نباشید.
سلام و خسته نباشید .میشه راهنمای کنید از کجا میتونم یدونه درخت به ژاپنی بخرم .هر جا میپرسم ندارن متاسفانه .ممنون میشم .تو رو خدا تا دیر نشده بخرم که منتقل کنم تو باغچه.
لطفا اگه کسی به ژاپنی برای فروش داره بهم خبر بده ممنون میشم
۰۹۳۷۶۳۰۰۹۸۸