گیاهان پوششی و رونده ۱۴۹ دیدگاه
نگارنده: باغ شیشه‌ای در تاریخ: ۱۹ آذر ۱۳۹۵

معرفی پیچ کلماتیس…..همراه با مدرنیته !

کلماتیس

نام انگلیسی

Leather flower

نام علمی

Clematis sp

فارسی رایج

کلماتیس

فارسی اصیل

ندارد

معیار زیبایی

گل

رنج قیمت

120000

از خانواده

Ranunculaceae

خاستگاه

شرق آسیا

سلام بر دوستان عزیز باغ شیشه‌ای! بعد از مدتی غیبت دوباره برگشتم… آخ داشت یادم می‌رفت، سجادی هستم، کارشناس ارشد گیاهان زینتی و باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، و با گل زیبا و اعیونی کلماتیس در خدمت شما هستم 😎

دوستان، اگه دنبال یه گل شیک و آنتیک و خوشگل‌مکویین 😆 برای حیاط ویلاها یا حیاط خونه‌هاتون هستید، من به‌عنوان کارشناس فضای سبز، پیچ کلماتیس رو معرفی می‌کنم. کلماتیس یه پیچ رونده با گل‌های درشت و رنگارنگه که روی داربست، پرگولا یا آلاچیق، نزدیک در ورودی یا هر جایی جلوی چشم، تا حدود ۳ متر بالا میره و حسابی همه‌جا رو زیبا می‌کنه.

پیچ کلماتیس پرگل روی دیوار

پیچ کلماتیس پرگل روی دیوار

جمع‌بندی سریع

  • نام علمی: Clematis از تیرهٔ آلاله (Ranunculaceae).
  • نور: سرش توی آفتاب، پاش توی سایه! بالای بوته آفتاب کامل، پای بوته خنک و سایه.
  • آبیاری: هر وقت خاک خشک شد؛ آب زیاد بهتون گل نمیده.
  • خاک: سبک و زهکش‌دار.
  • آب‌وهوا: عاشق مناطق کوهستانی و خنکه؛ برای جنوب و جاهای خیلی گرم مناسب نیست.
  • زمستون: برگ‌هاش خشک میشه ولی زنده‌ست و بهار دوباره جوونه می‌زنه.
  • هرس: بسته به اینکه کِی گل میده، فرق می‌کنه.
  • تکثیر: تخصصیه؛ خوابوندن شاخه راحت‌ترین روش خونگیه.

کلماتیس چه گیاهیه؟

کلماتیس از خانوادهٔ آلاله‌سانان و یه گیاه رونده‌ست که با دمبرگ‌هاش دور تکیه‌گاه می‌پیچه و بالا میره. برگ‌هاش سه‌برگچه‌ای یا مرکبن و گل‌هاش، از کم‌پر تا پرپر، بسته به رقم از بهار تا پاییز خودنمایی می‌کنن. توی دنیا حدود ۳۰۰ گونه داره و کلماتیس‌های گل‌درشتی که توی بازار می‌بینید، بیشتر دورگه‌هایی هستن که از گونه‌های شرق آسیا ساخته شدن. ایران هم چند گونهٔ وحشی کلماتیس داره که یکی از زیباهاش کلماتیس اصفهانی (Clematis ispahanica) هست.

کلماتیس رنگ‌های مختلفی داره: بنفش، سفید، صورتی، ارغوانی، آبی و قرمز. معروف‌ترینش رنگ قرمزه که توی ایران پیدا نمیشه، و اگه کسی به اسم قرمز بهتون فروخته، شک نکنید بهتون بنفش فروخته!! قرمز واقعیش خیلی خاص و زیباست و باید از خارج تهیه بشه. تکثیرش هم سخته و کار هر کسی نیست؛ این یکی از دلیل‌های گرونیشه.

گل کلماتیس

گل کلماتیس


کلماتیس

کلماتیس

نیازها و نگهداری کلماتیس

نور مناسب کلماتیس

دوستان عزیز، این گل به نور مستقیم آفتاب نیاز داره؛ خرجش بالاست، گل به اون درشتی و زیبایی باید یه جوری خرجش دربیاد دیگه :)) توی سایه گل نمیده، و شما به هوای ضعف خاک هی کود می‌دید پاش، بعد یه‌هو می‌بینی برگ‌هاش دارن زرد میشن و هی غصه می‌خوری، ولی نمی‌دونی که از نور کم این‌طوری شده…

ولی یه قانون طلایی هم داره که توی دنیا معروفه: «سر توی آفتاب، پا توی سایه». یعنی شاخ و برگ و گل‌ها آفتاب بخورن، ولی ریشه و پای بوته خنک بمونه. برای این کار، پای بوته رو مالچ بریزید، یا یه گیاه پوششی کوتاه یا چند تا سنگ جلوش بذارید که خاک پاش آفتاب نخوره.

آبیاری کلماتیس

برادرها و دخترعموهای گلم، هر گیاهی رو که زیاد آب بدید، بهتون گل نمیده؛ از من گفتن بود! هر وقت خاکش خشک شد آب بدید و توی خاک‌های سنگین که آب رو نگه می‌دارن نکاریدش، وگرنه گل نمیده و بعد در به در دنبال علت می‌گردید و هی کود می‌دید پاش و اوضاع بدتر میشه. البته کم‌آبی هم گل رو خراب می‌کنه؛ مخصوصاً کلماتیس گلدونی توی تابستون زود خشک میشه. روی شاخ و برگ هم آب نریزید؛ پایین‌تر میگم چرا!

رطوبت

زیاد به این سوسول‌بازی‌ها اعتقاد نداره، ولی خب رطوبت شمال برای رشدش خیلی خوبه؛ مثل کنجد روی بربری میمونه :))

خاک مناسب کلماتیس

بهترین خاک براش خاک سبکه، یا اصطلاحاً خاک نباتی؛ ترکیبی از ماسه، کود پوسیده، پیت ماس و خاک باغچه. خاک باید آب رو راحت رد کنه، وگرنه آب می‌مونه و ریشه می‌پوسه یا گل نمیده.

یه نکتهٔ کاشت: کلماتیس رو موقع کاشت توی باغچه، حدود ۵ تا ۱۰ سانت عمیق‌تر از سطحی که توی گلدون بوده بکارید. این‌طوری چند تا جوونهٔ زیر خاک می‌مونه که اگه یه روز شاخه‌ها خشک شدن (مثلاً با پژمردگی کلماتیس)، گیاه بتونه از زیر خاک دوباره سبز بشه. یه داربست یا توری هم از همون اول کنارش بذارید تا راه بالا رفتن داشته باشه.

دما و زمستون

کلماتیس عاشق مناطق کوهستانی و خنکه. توی مناطق معتدل، یعنی همه جا به جز جنوب و جاهای خیلی گرم، توصیه‌ش می‌کنم؛ به درد خطهٔ جنوب نمی‌خوره. توی تهران هم کنار میاد، ولی هرچی به سمت شمال شهر بریم، کیفیتش بهتر میشه. توی دماوند و آبسرد و شهرهای خنک هم عالیه.

این گیاه توی زمستون شاخ و برگش رو از دست میده؛ ولی یادتون باشه اگه توی گلدون نگهش می‌دارید، زمستون دورش نندازید! برگ‌هاش خشک میشه ولی در واقع زنده‌ست و بهار دوباره جوونه می‌زنه. به سرما هم مقاومه. توی تابستون هم نوک برگ‌هاش کمی می‌سوزه، گلدهیش کم میشه و یه حالت خزون پیدا می‌کنه؛ این به خاطر گرماست و طبیعیه.

تغذیه و کوددهی

کلماتیس پرخوره! توی فصل خواب، یه کود کندرها پاش بریزید تا توی فصل رشد کم‌کم آزاد بشه. دادن کودهای فسفر بالا و پتاس بالا، مثل کود فسفاته ۱۰-۵۰-۱۰، اواخر زمستون و اوایل بهار هم توصیه میشه تا بهار گل‌های درشت و زیادی بده. توی فصل رشد هم هر دو هفته یه بار یه کود گلدهی بدید تا همهٔ غنچه‌هاش باز بشن. ماهی یه بار هم می‌تونید آهن بدید تا برگ‌های بالاییش زرد نشه؛ البته من خودم تا حالا کمبود آهن توش ندیدم، بچه خوبیه :))

بذرهایی هم که بعد از گل‌ها تشکیل میشن (همون کاکل‌های پرزدار) رو اگه نمی‌خواید، بچینید تا انرژی گیاه رو نگیرن و دوباره گل بده.

هرس کلماتیس

دوستان عزیزانگیز، هرس این گیاه تخصصیه و قبلش باید بدونید کلماتیس شما کِی گل میده: اول بهار، آخر بهار، یا آخر تابستون. بسته به زمان گلدهی باید هرسش کنید:

گروه زمان گلدهی چطور هرس کنیم
گروه ۱ اول بهار (روی شاخه‌های سال قبل) بعد از تموم شدن گل‌ها، شاخه‌ها رو حدود ۳۰ سانت کوتاه کنید تا وقت داشته باشه شاخهٔ تازه بده
گروه ۲ آخر بهار و دوباره آخر تابستون (گل‌درشت‌ها) اسفند یا اول بهار یه هرس سبک؛ فقط شاخه‌های خشک و ضعیف رو ببرید و سرشاخه‌ها رو تا اولین جوونه‌های قوی کوتاه کنید
گروه ۳ آخر تابستون (روی شاخه‌های همون سال) اسفند، هرس سنگین تا حدود ۳۰ سانتی سطح زمین

اگه کلماتیس رو اصلاً هرس نکنید، گل‌ها همه در ارتفاع بالا باز میشن، پایینش لخت میشه، شاخه‌ها میرن تو هم و شاخه‌های خشک سال قبل می‌مونن و صحنهٔ زشتی درست میشه! پس حتماً با شناخت زمان گلدهی گیاهتون هرسش کنید. اگه نمی‌دونید کلماتیستون مال کدوم گروهه، یه سال هرس نکنید و ببینید کِی و روی کدوم شاخه‌ها گل میده.

تکثیر کلماتیس

تکثیر کلماتیس تخصصیه و برای همین گرونه. چند روش داره:

  • خوابوندن شاخه (راحت‌ترین روش خونگی): اوایل بهار، یه شاخهٔ بلند رو خم کنید، یه قسمت از ساقه که گره (محل برگ) داره رو کمی زخم بزنید و زیر خاک یه گلدون کناری بذارید و با یه سنگ یا گیره ثابتش کنید، طوری که نوک شاخه بیرون بمونه. خاک رو مرطوب نگه دارید؛ حدود یه سال بعد که ریشه زد، از گیاه مادر جداش کنید.
  • قلمهٔ بین‌گره‌ای: اواخر بهار و اوایل تابستون، از ساقه‌های نیمه‌خشبی قلمه‌هایی بگیرید که یه جفت برگ بالاش باشه و چند سانت ساقه پایینش. تهش رو به هورمون ریشه‌زایی بزنید و توی بستر سبک و مرطوب، جای گرم و نیم‌سایه بکارید. نرخ ریشه‌دهیش پایینه، پس چند تا قلمه بزنید.
  • پیوند: نهالستان‌ها بعضی رقم‌ها رو توی گلخونه روی پایه‌های بذری کلماتیس پیوند می‌زنن. اگه کلماتیستون پیوندیه و بعداً دیدید از پایین ساقه، سمت ریشه، جوونه‌های متفاوتی زده، احتمالاً پیوندک مرده و پایه سبز شده.

اصلاحیه: توی نسخهٔ قبلی نوشته بودم کلماتیس فقط با پیوند تکثیر میشه و بدون پیوند گل درشت نمیده؛ درستش اینه که امروزه بیشتر کلماتیس‌های گل‌درشت دنیا با قلمه و خوابوندن تکثیر میشن و پیوند فقط یکی از روش‌هاست. کلماتیس روی پیچ امین‌الدوله هم پیوند نمی‌خوره؛ برگ‌هاشون شبیه همه، ولی از نظر خویشاوندی هیچ ربطی به هم ندارن!

بیماری‌ها و مشکلات کلماتیس

لکه‌برگی کلماتیس

داداش گلم، دخترعموی گلم! وقتی من هزار بار میگم روی شاخ و برگ آب نریزید، واسه چی میگم پس؟ واسه اینکه این‌طوری نشه! برگ‌های لکه‌دار رو بکنید، با کود و اسید هیومیک تغذیه کنید و قارچ‌کش اسپری کنید.

لکه برگی کلماتیس

لکه‌برگی کلماتیس

پژمردگی کلماتیس

وقتی می‌بینی یه‌هو یه شاخه یا کل گلت این‌طوری خشک میشه! این یه بیماری قارچیه که درمون قطعی نداره، فقط پیشگیری. شاخه‌های آلوده رو سریع تا بافت سالم، حتی اگه لازم شد تا نزدیک زمین، هرس کنید و دور بندازید، سم قارچ‌کش بزنید و کود بدید. اگه کلماتیس رو عمیق کاشته باشید، معمولاً از جوونه‌های زیر خاک دوباره سبز میشه، پس زود ناامید نشید.

پژمردگی کلماتیس

پژمردگی کلماتیس

سفیدک پودری

روی شاخ و برگ و گل انگار آرد پاشیدن! درمونش هرس، تغذیه و قارچ‌کش پنکونازول هست.

سفیدک پودری کلماتیس

سفیدک پودری

زنگ

بیماری عجیب و غریبی که برجستگی‌های نارنجی و زرد زیر برگ‌ها درست می‌کنه. برگ‌های آلوده رو جمع کنید و با قارچ‌کش سمپاشی کنید.

زنگ کلماتیس

زنگ کلماتیس

ویروس

به لکه‌های موزاییکی روی برگ‌ها و گل‌ها خوب دقت کنید؛ اگه این‌طوری شد، بکنید بندازید دور تا به بقیه سرایت نکنه!

ویروس کلماتیس

ویروس کلماتیس

کنه

برگ‌ها نقطه‌نقطه و رنگ‌پریده میشن و زیرشون تار ریز می‌بینید. اول با دستمال و مایع صابون رقیق برگ‌ها رو تمیز کنید، بعد با سم مخصوص کنه سمپاشی کنید.

یه نکتهٔ مهم دربارهٔ سمپاشی: وسط گرمای تابستون سمپاشی نکنید؛ سم برگ‌ها رو می‌سوزونه. سمپاشی رو صبح زود یا عصر انجام بدید، و اگه باغبون وسط روز سم زده، برگ‌ها رو با آب بشورید که سم روشون نمونه.

نکتهٔ ایمنی: شیرهٔ کلماتیس پوست بعضی‌ها رو حساس می‌کنه و خوردن برگ‌هاش برای آدم و حیوون خونگی سمیه؛ موقع هرس دستکش بپوشید.

سؤالات پرتکرار شما

کلماتیس با گرمای تهران کنار میاد؟

بله، کنار میاد و مقاومه. البته عاشق مناطق کوهستانی و خنکه و هرچی به سمت شمال شهر بریم، کیفیتش بهتر میشه. پاش رو مالچ بریزید تا ریشه خنک بمونه.

کلماتیس رو کجا و کِی بخرم؟

بهار از بازار گل محلاتی و نهالستان‌ها. پاییز و زمستون معمولاً توی بازار پیدا نمیشه.

کلماتیس گلدونیم الان گل داره؛ ببرمش توی باغچه یا صبر کنم؟

اگه هوا خنکه، همین الان زمان خوبیه که جابه‌جاش کنید. فقط با کل خاک دور ریشه دربیاریدش و کمی عمیق‌تر بکارید.

کلماتیسم غنچه زیاد داده ولی همه‌شون باز نمیشن و خشک میشن.

توی گلدون کوچیک همین‌طوری میشه؛ باید بره توی گلدون بزرگ‌تر یا باغچه. آب زیاد یا کم هم گل رو خراب می‌کنه؛ بین دو آبیاری بذارید خاک خشک بشه. هر دو هفته یه بار هم کود گلدهی بدید تا غنچه‌ها باز بشن.

کلماتیسم سفیدک زده و الان فقط یه چوب خشکه مونده.

با پنکونازول سمپاشی کنید، تغذیه کنید و قسمت‌های خشک رو هرس کنید. شاخه‌ها رو تا حدود نیم متری سطح زمین کوتاه کنید؛ شاید دوباره جوونه بزنه. اگه بعداً از پایین ساقه، سمت ریشه، جوونه زد، ممکنه پیوندک مرده باشه و پایه سبز شده باشه.

توی دماوند کلماتیس دارم؛ سرما خشکش نمی‌کنه؟

نترسید، اصلاً طوری نمیشه. به سرما مقاومه و بهار دوباره سبز میشه و میاد بالا.

برای پوشوندن سریع دیوار حیاط، کلماتیس بهتره یا پیچ اناری یا موچسب؟

برای پوشوندن سریع یه دیوار بلوکی بزرگ، موچسب از همه سریع‌تره و پاییز هم قرمز میشه. برای حیاط آفتابی و گل‌دار، پیچ اناری و کلماتیس از همه بهترن، و توی اصفهان هم این دو تا عالی جواب میدن.

بیشتر بخوانید:

باغ شیشه‌ای
و بوی باغچه را ، باد، روی فرش فراغت نثار حاشیه صاف زندگی می کرد. و مثل بادبزن ، ذهن ، سطح روشن گل را گرفته بود به دست و باد می زد خود را ......
پیشنهاد شاعر...

گل عزیز است غنیمت شمیردش صحبت ...

که به باغ آمد ازین راه و از آن خواهد شد...

دیدگاه های شما

149 پاسخ به "معرفی پیچ کلماتیس…..همراه با مدرنیته !"

  1. امید گفت:

    سجادی جان من دوتا کلماتیس دارم هر دو رشدی نمیکنن البته یکیش سفیدک هم زیاد زد الان فقط یه چوب خشکه چیکارشون کنم؟

  2. جوانه گفت:

    Attachment

    سلام جناب سجادی ببخشید اسم این گل چیه؟
    تو فروشگاهتون بذرش رو دارید؟

  3. جوانه گفت:

    خیلی ممنون از پاسخگویی تون
    اسم لاتینش میشهpink lady؟

  4. غلام گفت:

    سلام ، من دوتا کلیماتیس دارم یکی سفید ویکی بنفش و زمستان داخل گلخانه بود واوایل اسفندنوع بنفش چندتا گل داد وتمام شد ولی کلا ارتفاعشون حدود یک متره وهمه شاخه ها خشکه وفقط قسمت بالا چند برگ سبز داره میخواهم هرس کنم ونمیدونم حالا مشکلی نداره هرس کنم وکلا چقدر میتونم کوتاه کنم که مشکلی براش بوجود نیاد. ممنون

    • باغ شیشه‌ای گفت:

      سلام عزیزم خوبی؟ تا نیم متری سطح زمین میشه هرس کرد تا شاید مجدد جوانه بزنه . ممکنه پیوندک از بین رفته باشه ! اگه دیدید بعدا از پایین ساقه سمت ریشه جوانه زد باید بدونید که پیوندک مرده و پایه سبز شده

  5. غلام گفت:

    سلام جناب سجادی من چند کوزه بزرگ گل کاغذی دارم در رنگهای مختلف ولی متاسفانه دوساله که کم گل میده وکود هم میدهم اما اثری ندارد و نوع بنفش ان هم برگهایش رنگ خیلی روشنی پیدا میکنه و خشک میشه . ضمنا خاک همگی نسبتا سنگینه . لطفا بفرمایید خاک باید چگونه باشد و چطور گلدهی را زیاد کنم ، اب هم بعد از خشک شدن خاک میدهم . ممنون میشم راهنمایی بفرمایید .

  6. Fatemeh گفت:

    سلام جناب. من چندتا گل خریدم اسم دو سه تا از این گل هارو نمی‌دونم.اگر عکس رو بفرستم میتونید اسم رو بگید و راهنمایی کنید تو نوع نگه‌داری؟

  7. ندا گفت:

    سلام جناب سجادی
    میشه بگید ک گل کلماتیس در زبان گل ها نماد چیه؟

  8. فاطمه گفت:

    سلام آقای مهندس پسرعمو. روزگارتون بخیر. من یه کلماتیس گلدونی دارم که الان گل داره. می‌تونم به باغچه منتقلش کنم یا صبر کنم گلهاش تموم بشن؟

  9. Parisa گفت:

    سلام خسته نباشیدمن سه تا کلماتیس دارم که تو حیاط کاشتم ولی یکی از اونها بعداز اینکه یک باعبان اومد وبهشون سم زد ویک کود ابکی داد بعد شاخه هاش را از هم باز کرد وبانخ به شاخ گوزنی حیاط بست بعد ازاون گیاه هم خشک شد تمام برگهاس خشک شد گلهای بنفش خوشگلی میاد ولی خشک شد حالا ناراحتم چیکار کنم

    • باغ شیشه‌ای گفت:

      سلام عزیزم خوبی؟ این فصل زمان سمپاشی نیست میزنه میسوزونه برگارو باید با اب سری میشستین ! که سم روی برگ نمونه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصولات فروشگاه

تست یکتشت

تست یک

باغ شیشه ای - جامع ترین ژورنال گل و گیاه ایران - سایتی برای با کلاس ها

باغ شیشه ای