خواص زنبق

لغت irisدر زبان یونانی به معنی قوس و قزح می باشد و نشان دهنده ی رنگهای زیبای این گل است.زینبق به نامهای ( ایرسا) و (سوسن ابیض) نیز معروف بوده و بومی مناطق نیمکره ی شمالی می باشد.

این گل از زمانهای قدیم مورد شناسایی مردم بوده و آن را برای استفاده طبی و زیبایی کشت می کرده اند.در مصر قدیم،زنبق گیاه مهمی بوده است و در دیوار یکی از معابد مصرکه متعلق به ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می باشد شکل این گیاه نقاشی شده است.

زنبق گیاهی است چند ساله با ساقه ای راست که تا ارتفاع ۷۰ سانتی بالا می رود و دارای ریزوم ضخیم و خزنده ای به رنگ سفید و با بویی مانند عطر بنفشه است که به طریق آن زیاد می شود و کم کم نواحی اطراف خود را پر میکند.

برگهای آن سبز مات و به شکل شمشیر و به عرض ۳-۲ سانتی متر بوده و گلهای آن سفید،خوش بو و درشت است که به صورت منفرد و یا دو تایی در انتهای ساقه ظاهر می شود

قسمت مورد استفاده این گیاه ریزوم آن است که اواسط تابستان پس از گل دادن
آن را از زمین خارج کرده و کاملا تمیز می کنند و پس از قطع ریشکها،آن را تراشیده و بعداز خشک کردن به قطعاتی به طول ۱۰ سانتی متر بریده و به بازار عرضه می کنند.این قطعات سفید رنگ بوده و دارای بویی مانند بنفشه و طعمی تند است.

چون ریزوم تازه زنبق دارای بو و طعمی ناپسند است بنابراین معمولا آن را خشک کرده و مدت یک سال انبار می کنند تا بو و طعم آن مطبوع و ملایم شود.

ترکیبات شیمیایی

برگهای زنبق دارای مقدار زیادی ویتامین c  و آلفا و بتا کاروتن می باشد.

ریزوم زنبق دارای رزین،آمیدون Amidone،ایریدینIridine، اسانس، ایری ژنینIrigenine و ایرون Iron(ماده ای معطر با بوی بنفشه) است.

صور دارویی

جوشانده : مقدار ۶۰ گرم ریزوم تازه و یا ۲۰ گرم ریزوم خشک شده گیاه را در یک لیتر آب جوش ریخته و بگذارید به مدت  یک ربع ساعت به آرامی بجوشد سپس آن را صاف کنید.مقدار مصرف آن یک فنجان سه بار در روز است.

شیز تازه : ۲۰ گرم شیر تازه ی ریزوم را با کمی عسل و یا آب رازیانه و یا شربت بنفشه مخلوط کرده و بنوشید.

این مواد اثر شدید مسهلی زنبق را از بین می برد بنابراین از دل پیچه  و درد روده جلوگیری می کند.

دم کرده : مقدار ۵۰ گرم ریزوم زنبق را در یک لیتر آب جوش ریخته و مدت ۵ دقیقه دم کنید.مقدار مصرف آن یک فنجان سه بار در روز است.

مخلوط با روغن زیتون: ۱۰۰ گرم ریزوم خرد شده زنبق را با ۸۰۰ گرم آب مخلوط کرده و بگذارید به مدت یک شبانه روزخیس بخورید،سپس آن را بجوشانید تا فقط یک لیوان از آن باقی بماند بعد آن را صاف کنید و با یک لیتر و نیم روغن زیتون مخلوط کرده و بجوشانید تا تمام آب آن بخار شود.این روغن را در ظرف شیشه ای دربسته  نگهداری کنید.

شراب زنبق: مقدار ۲۵۰ گرم ریزوم گیاه خرد کرده و در یک لیتر شراب سفید ریخته و بگذارید به مدت یک شبانه روز بماند.مقدار مصرف آن نصف فنجان سه بار در روز است.

گرد زنبق : ریزوم زنبق را خرد کرده و در حرارت ۴۰ درجه ،خشک کنید.سپس آن را در آسیاب برقی ریخته  تا به صورت پودر درآید.مقدار مصرف آن ۲-۰.۵

گرم مخلوط با کمی عسل می باشد.

خواص طبی

زنبق از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و متعادل بوده و دارای خواص زیر است:

۱.مسهلی است بسیار قوی.

۲.ادرار آور است.

۳.اخلاط را از ریه خارج می سازد برای این منظور می توان مقدار ۲ گرم از گرد آن را با عسل مخلوط کرده و خورد.

۴.خون را تصفیه و تمیز میکند.

۵.ناراحتی های کبدی را برطرف میکند.

۶.تنظیم کننده ی پریود است.

۷.آسم را برطرف میکند.

۸.داروی خوبی برای معالجه بیماریهای ریوی است.

۹.برای رفع گوش درد،چند قطره از روغن زنبق را در گوش بچکانید.

۱۰.حافظه را تقویت میکند.

۱۱.برای درمان سیاه سرفه مفید است.

۱۲.کسانی که به بیخوابی مبتلا هستند برای معالجه می توانند تخم زنبق بخورند.

۱۳.استسقا و آب آوردگی نسوج بدن را برطرف میکند.

۱۴.برای درمان گریپ و سرما خوردگی بکار میرود.

۱۵.تنگی نفس را رفع میکند.

۱۶.رعشه را برطرف می سازد.

۱۷.برای درمان فلج مفید است

۱۸.اگردهان شما در اثر خوردن سیر یا پیاز یا غذاهای دیگر بدبو شده،برای خشبو کردن دهان مقداری ازریزوم زنبق را در دهان گذاشته  و بجویید.

۱۹.مثانه را تمیز می کند

۲۰.برای تسکین دندان درد، روغن زنبق را با سرکه مخلوط کرده و در دهان مضمضه  کنید.

۲۱.برای برطرف کردن درد سیاتیک،دم کرده آن را با عسل مخلوط کرده و بنوشید

۲۲.برای التیام سوختگی پوست،از ضماد برگ زنبق استفاده کنید.

۲۳.خانم ها برای رفع بیماری های رحم،مقدار ۲۰-۳۰ گرم روغن زنبق بنوشند

۲۴.دردهای عصبی را برطرف میکند.

۲۵.عطش را تسکین میدهد.

۲۶.ترشح غیر ارادی اسپرم را برطرف میکند.

۲۷.برای رفع بواسیر،تومورهاو سوختگی ها از ضماد برگ زنبق استفاده کنید.

مضرات زنبق

استفاده زیاد و بیش از حد ازین گیاه باعث درد شدید در روده و استفراغ می شود